Newsletter "Stosunków Międzynarodowych"

dostarcza 
Podaj swój adres e-mail:


Analizy

„Islamskie”? Bez wątpienia. Ale czy aby na pewno „Państwo”?

Autorzy: 
Mateusz Osiecki

Pomimo, że jest względnie młodą organizacją, to jej nazwa budzi strach zarówno wśród nas – obywateli państw świata, jak i ich przywódców. Mowa tu o ISIS zwanym „Państwem Islamskim”, które przyjęło na siebie odpowiedzialność za wiele aktów terrorystycznych ostatnich miesięcy. Eskalacja zagrożenia ze strony ISIS doprowadziła do tego, że wiele państw wypowiedziało tej organizacji wojnę.

Globalny wymiar kryzysu na Ukrainie. Analiza IBnSM

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Płk dr Krzysztof Surdyk

Zrozumienie skomplikowanej sytuacji politycznej we współczesnym świecie, kreowanym przez media, nie jest sprawą prostą. Pół biedy, kiedy sytuacja ta jest w miarę stabilna, a główni gracze na światowej scenie podejmują bardziej lub mniej udane próby przestrzegania zasad „politycznej gry”.

Rosyjskie siły zbrojne - czynnik odstraszania czy zagrożenia?

Autorzy: 
Płk dr Krzysztof Surdyk

Prawidłowe i przeprowadzone z odpowiednim wyprzedzeniem czasowym, rozpoznanie zagrożenia bezpieczeństwa państwa, a szczególnie zagrożenia militarnego ma podstawowe znaczenie dla każdego państwa i utrzymania niepodległego bytu narodu. Ocena zagrożeń, w tym zagrożeń militarnych powinna być punktem wyjścia przy opracowywaniu doktryn i strategii obronnych, określających działania państwa i jego sił zbrojnych na wypadek kryzysu polityczno-wojskowego lub wojny. Ocena stopnia zagrożenia państwa wpływa również na potencjał własnych sił zbrojnych.
Przedstawiona niżej charakterystyka sił zbrojnych naszego sąsiada, Federacji Rosyjskiej może w pewnym teoretycznym wymiarze być przydatna do takiej oceny.

Kryzys ukraiński - wojna nowego typu.

Autorzy: 
Dr inż. Krzysztof Surdyk

Wydarzenia ostatnich tygodni na Ukrainie i związane z nimi działania Rosji muszą budzić emocje. Usytuowanie geopolityczne naszego kraju, położonego w bezpośrednim sąsiedztwie głównej areny tych wydarzeń, jest powodem zrozumiałej troski polskich władz i polityków różnych opcji, którzy po raz pierwszy od dawna podjęli próbę mówienia w tej sprawie jednym głosem. Wydaje się jednak, że wiedza, jaką dysponują osoby decydujące o bezpieczeństwie państwa, jak i politycy opozycji, dotycząca rozwoju sytuacji na Ukrainie, oraz planów działań głównych politycznych aktorów konfliktu, jest niepełna i zniekształcona przez emocje i wszechobecne w mediach elementy propagandy politycznej.

Terrorysta do wynajęcia

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Dr inż. Krzysztof Surdyk

Państwa zaangażowane mniej lub bardziej w syryjski konflikt mają różne interesy wynikające z zaistniałej sytuacji w regionie. Ścierają się tu geopolityczne interesy USA, Rosji i Chin. Jednak największy bezpośredni wpływ na przebieg konfliktu syryjskiego mają państwa regionu.

Prawo do prawdy podstawowym prawem człowieka? Refleksje na temat sprawiedliwości okresu przejściowego (transitional justice)

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Tomasz Lachowski

Społeczeństwa post-autorytarne lub post-konfliktowe, w czasie nierzadko gwałtownych zmian społeczno-politycznych, stają przed wyzwaniem dokonania prawnej i moralnej oceny czasu represji (poważnych naruszeń praw człowieka) lub konfliktu. Dylemat jak i czy ścigać sprawców najpoważniejszych zbrodni prawa międzynarodowego (tzw. core crimes), pogłębiony jest o problem skonstruowania, nieobarczonej balastem politycznym, czy np. retoryką etniczno-religijną, pełnej narracji dotyczącej „mrocznej” przeszłości. Należy zauważyć, że paradygmat budowania stabilnego państwa, opartego o rządy prawa (rule of law) i wartości demokratyczne, pełnego poszanowania i zapewnienia realizacji praw człowieka, przy jednoczesnym sformułowaniu „parametrów przejścia” z systemu autorytarnego do demokracji lub „wyjścia z konfliktu”, stanowi podstawowe założenie koncepcji sprawiedliwości tranzytywnej, inaczej mówiąc, sprawiedliwości w okresie przejściowym (transitional justice). 

Sankcje ukierunkowane w polityce Rady Bezpieczeństwa

Autorzy: 
Tomasz Lachowski

Niedawne wykreślenie Usamy Bin Ladena z listy osób i organizacji objętych sankcjami, które – przypomnijmy - nastąpiło niemal dwa lata po jego śmierci, prowokuje do przyjrzenia się mechanizmom nakładania sankcji przez Radę Bezpieczeństwa NZ (RB), w tym tzw. sankcjom ukierunkowanym.

Tajna wojna z "arabską wiosną" w tle

Autorzy: 
Dr inż. Krzysztof Surdyk

Zdarza się, że państwa aspirujące do odgrywania kluczowych ról w światowej polityce nie mogą lub nie chcą angażować się bezpośrednio w konflikty, w których widzą swoje interesy. Powody takiego postępowania są różne. Niekiedy jest to brak mandatu prawno-politycznego, niekiedy zbyt duże ryzyko ewentualnych start - ekonomicznych, politycznych lub wojskowych, kiedy indziej własna słabość albo obawa kompromitacji na arenie międzynarodowej. W takich sytuacjach korzystniej jest osiągać zakładane rezultaty prowadząc równolegle z zabiegami dyplomatycznymi, skryte działania wspierające określoną stronę lub strony konfliktu. Do działań takich najlepiej nadają się wyspecjalizowane tajne agendy rządowe czyli służby specjalne.

Aspekty operacyjne współczesnego terroryzmu

Autorzy: 
Krzysztof Surdyk

Znamy imiona ich przywódców. Znamy nazwy ich organizacji, ideologię i cele ich działalności. Próbujemy monitorować ich struktury i przewidywać ich przyszłe działania. Wiemy o skutkach przygotowanych przez nich strasznych zamachów. Ale czy nasza wiedza, a nawet wiedza specjalistów jest wystarczająca, aby pokonać terrorystów? Niektórych z pewnością tak. Do tej grupy należą głównie osoby, które głęboką religijnością i fanatyzmem próbują nadrobić brak inteligencji, wykształcenia i przygotowania bojowego. Musimy mieć jednak świadomość, że istnieją również tacy, którzy są równorzędnymi przeciwnikami dla najlepiej wyszkolonych agentów służb specjalnych. Niniejsza publikacja jest próbą pokazania, z jakim przeciwnikiem mają do czynienia służby antyterrorystyczne. Może być również materiałem porównawczym pozwalającym na samoocenę potencjału własnego tych służb.

Zbrodnia przeciwko ludzkości w polskim prawie karnym

Autorzy: 
Dr Dominika Dróżdż

Zbrodnia przeciwko ludzkości została po raz pierwszy zamieszczona w kodeksie karnym z 1997 r. Przepis został wprowadzony przez ustawę z 20 maja 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny, ustawy o Policji, ustawy – Przepisy wprowadzające Kodeks Karny oraz ustawy – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 98, poz. 626). Jej istotą jest ochrona ludzkości.

Prawo do interwencji humanitarnych

Autorzy: 
Dr Dominika Dróżdź

Ostatnie lata dostarczają przykładów interwencji humanitarnych, podczas których trzeba było podejmować na szeroką skalę działania ratujące ludziom życie bądź zapobiegające zbrodniom przeciwko ludzkości lub zbrodniom ludobójstwa. Jedną z nich była interwencja humanitarna w Libii z 2011. Zagadnienie interwencji humanitarnych budzi wiele kontrowersji, zwłaszcza że zasady i konsekwencje ich prowadzenia nie zostały sprecyzowane.

60-lecie Konwencji dotyczącej statusu uchodźców i jej współczesne stosowanie

Autorzy: 
Anna Głogowska-Balcerzak

Doniesienia o fali imigrantów z północnej Afryki regularnie pojawiają się w mediach, konflikt w Libii zmusił setki osób do opuszczenia swojego kraju w poszukiwaniu bezpieczeństwa poza jego granicami. Czym różni się uchodźca od innych imigrantów i dlaczego zgodnie z prawem międzynarodowym powinien zostać objęty szczególną ochroną? Artykuł ten porusza problematykę osób, które w obawie przed prześladowaniami poszukują azylu poza granicami swojego kraju.

Rewizja polskiej polityki zagranicznej wobec Afryki

Autorzy: 
Dr Emmy G. Irobi

Artykuł ten poddaje analizie polsko-afrykańską politykę od momentu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Jest to próba określenia konturów i możliwie podstawowych elementów polskiej polityki zagranicznej względem Afryki. Ponadto, przedmiotem analizy będzie wpływ europeizacji polskiej polityki zagranicznej na stosunki z Afryką. Chociaż podstawowe założenia polskiej polityki zagranicznej wobec Afryki nie wiele się zmieniły, to jednak znalazły się pod wpływem zewnętrznych kwestii i nowych zachowań. Dynamika polityki polsko-afrykańskiej odbiła się znacząco na różnych odsłonach polskiego parlamentu poprzez ministrów spraw zagranicznych od 2004 roku. 

Merkantylizm XXI wieku

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Jacek Spendel

Ochrona interesów lokalnych producentów przed zagraniczną konkurencją to nie historyczny postulat XVII-wiecznych teoretyków ekonomii, a nawet zainspirowanych pracami Keynesa zwolenników interwencjonizmu gospodarczego lat 30-tych. To praktykowana doktryna Komisji Europejskiej, która już w maju tego roku zamierza wprowadzić cła antydumpingowe i wyrównawcze na tani papier powlekany importowany z Chin. Dbanie o partykularne interesy kilku producentów nie jest jedynie domeną branży papierniczej, podobne praktyki nasiliły się w reakcji na kryzys gospodarczy.

Koncepcja Strategicznej Głębi (Stratejik Derinlik) jako nowa doktryna polityki zagranicznej Turcji

Autorzy: 
Justyna Głogowska

W 2002 roku w polityce zagranicznej Turcji rozpoczął się proces zmian, który trwa do dziś. Wraz z dojściem do władzy Partii Sprawiedliwości i Rozwoju (Adalet ve Kalkınma Partisi, AKP) Turcja rozpoczęła realizację wielowektorowej polityki zagranicznej polegającej na zacieśnianiu relacji z państwami sąsiednich regionów. „Nowa” polityka zagraniczna Ankary w znacznej mierze oparta jest na koncepcji „Strategicznej Głębi” opracowanej przez obecnego tureckiego ministra spraw zagranicznych Ahmeta Davutoğlu.

 

Naruszenia praw człowieka na obszarach pozaeuropejskich - odpowiedzialność państw Rady Europy

Autorzy: 
Bartosz Rodak

Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka[1] w sprawie Al-Saadoon i Mufdhi przeciwko Wielkiej Brytanii[2] wskazuje, w jaki sposób można kwalifikować naruszenia praw człowieka, które mają miejsce poza geograficznym terytorium Europy (w szczególności na terytoriach okupowanych – jak Irak czy Afganistan), dokonywane są przez państwa nie będące stronami Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności[3], ale za które odpowiedzialność ponosić mogą państwa Rady Europy - w tym Polska - obecne w tych miejscach chociażby jako element międzynarodowych kontyngentów wojskowych.

Narody Zjednoczone wobec wyzwań i zagrożeń współczesnego świata

Autorzy: 
Tomasz Lachowski

Czas by dyskusja nad tym czy i jak reformować Organizację Narodów Zjednoczonych została zastąpiona realnymi działaniami, tak w płaszczyźnie politycznej, jak i prawnej, zwłaszcza mając na uwadze jej znaczne zintensyfikowanie w ostatniej dekadzie.

Wywiad wojskowy jako narzędzie polityki bezpieczeństwa państwa

Autorzy: 
Płk rez. Krzysztof Surdyk

Potrzeba posiadania wiedzy niedostępnej dla ogółu, wiedzy o potencjalnym przeciwniku, wiedzy dającej władzę - istniała od „zawsze”. Przez wieki proces jej zdobywania ulegał ciągłemu doskonaleniu, aż doprowadził do powstania współczesnych służb wywiadowczych. Z historii wojen począwszy od starożytnych, a na II wojnie światowej skończywszy, wiemy jak wielkie znaczenie dla zwycięstwa miało wcześniejsze rozpoznanie potencjału militarnego wroga. 

15 lat obowiązywania Porozumienia z Dayton – jakim państwem jest dziś Bośnia i Hercegowina?

Autorzy: 
Tomasz Lachowski
Pomimo długoletnich wysiłków społeczności międzynarodowej, Bośnia wciąż pozostaje państwem podzielonym i politycznie słabym. Źródeł tego zjawiska należy dopatrywać się nie tylko we wzajemnej niechęci trzech narodów zamieszkujących terytorium państwa, ale także w konstrukcji prawnej Porozumienia z Dayton, które stworzyło ramy ustrojowe dla odbudowywanego po zgliszczach wojennych państwa bośniackiego.
 

Współpraca międzynarodowa w dziedzinie liberalizacji obrotów handlowych

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Grzegorz Kaliszuk
Konieczność współpracy możliwie najszerszego grona krajów w procesie liberalizacji regulacji handlowych potwierdzona jest przez co najmniej dwie teorie handlu międzynarodowego. Według pierwszej z nich wzrost zamożności i dobrobytu kraju uczestniczącego w wymianie międzynarodowej jest tym większy im większa jest liczba uczestników tej wymiany. Wraz z rosnącą liczbą uczestników handlu światowego zwiększa się także prawdopodobieństwo wykorzystania wszystkich możliwych przewag absolutnych i komparatywnych. 

Prawnomiędzynarodowe aspekty stosunków między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Korei.

Autorzy: 
Lech Buczek
Region Azji Wschodniej nie jest wprawdzie najważniejszym obszarem aktywności w polskiej polityce zagranicznej, ale stosunki między RP a Republiką Korei należy uznać za istotne.
Niesłuszna jest opinia, że stosunki polsko-koreańskie ograniczają się wyłącznie do kwestii gospodarczych i nie mają większego znaczenia politycznego. Kontakty gospodarcze są wyraźnym przejawem współpracy polsko-koreańskiej, ale obejmuje ona także inne dziedziny.

Zbrodnie wojny, błędy negocjacji. Raport Goldestone'a a dynamika mediacji izraelsko - palestyńskich.

Autorzy: 
Michał Buśko
Wojna nigdy nie jest humanitarna. Mimo zapewnień przywódców politycznych dokonanie militarnej agresji bez śmierci cywili jest niemożliwe. Dlatego decydenci wojskowi i cywilni zaangażowani w wojny czynią starania by agresja miała swoje usprawiedliwienie. W szczególności jeśli państwo zaangażowane w wojnę mieni się demokratycznym - nie wypada bowiem zabijać będąc demokratą. Z tej przyczyny współczesne mechanizmy cywilizowania wojen wykształciły szereg obostrzeń instytucjonalnych, które mają minimalizować okrucieństwo. 

Jihad 2.0 - Zmiana oblicza światowego terroryzmu

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Krzysztof Surdyk
 Al-Kaida uderzy w Europie?
 

40. lat mineło - czyli krótka historia współczesnej Libii

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Agnieszka Eile
Libijska Dżumhurijja, pod rządami Mu’ammara Kaddafiego, obchodzi w tym roku swoje czterdziestolecie. Przywódca tego kraju ma jednak dodatkowe powody do świętowania. Przez ostatnie cztery dekady bowiem, reżim Kaddafiego musiał walczyć o przetrwanie.
 

Flota wojenna w polityce morskiej Federacji Rosyjskiej

Autorzy: 
Łukasz Rucki

Flota wojenna stanowi jeden z istotniejszych atrybutów suwerennych państw. Stanowi doskonałe narzędzie ochrony własnych interesów w obszarze wód przybrzeżnych i wyłącznej strefie ekonomicznej. W aspekcie globalnym stanowi narzędzie ochrony szlaków komunikacyjnych oraz interesów w każdym zakątku kuli ziemskiej. Jednostki desantowe, lotnictwo morskie oraz precyzyjne rakiety dalekiego zasięgu dają możliwości oddziaływania na cele położone nawet w dużych odległościach od macierzystych baz. Okręty podwodne z rakietami balistycznymi tworzą zaś najbardziej skrytą i skuteczną część nuklearnego potencjału odstraszania.

Reklama