Newsletter "Stosunków Międzynarodowych"

dostarcza 
Podaj swój adres e-mail:


Historia

Pomnik niezgody

Autorzy: 
Prof. dr hab. Andriej Melkow

Dzisiaj Moskwa walczy z Kijowem także na gruncie kreowania polityki historycznej i symbolicznej. 3 listopada, w przeddzień Dnia Jedności Narodowej na placu Borowickim przed murami Moskiewskiego Kremla, położono kamień węgielny pod planowany tam pomnik Chrzciciela Rusi, świętego księcia Włodzimierza Wielkiego.

Pogromcy ENIGMY

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Konrad Kaczmarek

Jest 25 lipca 1939. Ośrodek badawczo-techniczny BS-4 „Wicher” Biura Szyfrów Oddziału II Sztabu Głównego WP w Pyrach w Lesie Kabackim. Do bramy podjeżdża granatowy busik.

Cicha noc 1914

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Konrad Kaczmarek

Jest Wigilia Bożego Narodzenia. Rok 1914. Okopy na przedpolach miasta Ypres w Belgii. Przenikliwe zimno, wilgoć, nogi nieustannie zanurzone w kałuży błota. Już piąty miesiąc trwają walki pomiędzy wojskami alianckimi a żołnierzami niemieckimi. Potyczki nie przyniosły korzyści bojowych żadnej ze stron, tylko straty w ludziach. Mrok ciszy nagle niespodziewanie przerywa dźwięk, tak obcy odgłosom pocisków, dźwięk śpiewu. Czy to możliwe? Czy to jawa czy sen? W ciemności bije blask świec. Żołnierze podejrzewają podstęp. Po chwili rozpoznają melodię kolędy „Cicha noc”. Zaczynają wtórować, ale w swoim języku. Po chwili jakaś postać wynurza się z mroku, trzyma choinkę udekorowaną zapalonymi świecami. Zbliża się powoli. Żołnierze w okopach śledzą każdy ruch postaci. Ręce zaciskają się na karabinach. Palce gotowe przycisnąć spust. Nikt jednak nie odważa się na strzał. Czas zatrzymał się w miejscu...

Mity i rzeczywistość - Ułani w Kampanii Wrześniowej

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Konrad Kaczmarek

Poranek 2 września 1939 roku. Pole bitwy pod Krojantami. Włoski korespondent wojenny Indro Montanelli ogląda rejon walk. Niemcy pokazują mu ciała polskich kawalerzystów, koni oraz wraki dwóch tanków. Mówią dziennikarzowi, że poprzedniego dnia w tym miejscu doszło do starcia dwóch wrogich armii- polscy ułani szarżowali na niemieckie czołgi. Włoch słucha zdumiony i kiwa głową z politowaniem. Niedługo po wizycie publikuje artykuł w gazecie „Corriere della Sera” o bohaterskiej, ale desperackiej szarży polskich ułanów na niemieckie czołgi. 

Bitwa Warszawska

Autorzy: 
Konrad Kaczmarek

Przedpola Warszawy, bolszewicki Front Zachodni, 15 sierpnia 1920 roku. Drugi rok wojny polsko-bolszewickiej. Żołnierze Tuchaczewskiego oczekują na rozkaz ataku na polską stolicę. Jednak nieoczekiwanie sami zostają zaatakowani. Uderzyły na nich oddziały polskich piechurów i kawalerzystów. W ferworze bitwy słychać huk wystrzałów z karabinów, świst szabel ułańskich oraz odgłosy walki wręcz. Wsparcia nacierającym udzielają czołgi Renault FT-17, które plują ogniem ze swoich luf. Z powietrza sypią się na bolszewików bomby i pociski karabinów maszynowych polskich samolotów. W szeregach czerwonych panuje zamieszanie. 

Operacja Walkiria

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Konrad Kaczmarek

20 lipca 1944. Gierłoż koło Kętrzyna. Wilczy Szaniec-kwatera wojenna Führera III Rzeszy. Pokój sytuacyjny w baraku narad. Generał Adolf Hausinger referuje Hitlerowi sytuację na froncie wschodnim. Po chwili do pokoju sytuacyjnego wchodzi pułkownik Claus von Stauffenberg z teczką. Dostaje miejsce obok kanclerza. Zostawia w pobliżu Hitlera swoją teczkę. Pod pretekstem odebrania ważnego telefonu z Berlina pułkownik opuszcza budynek. Wsiada do podstawionego auta, gdzie czeka na niego adiutant.

Akcja Koppe

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Konrad Kaczmarek

11 lipca 1944. Kraków. Plac Kossaka u wylotu ulicy Podwale, niedaleko Zamku Królewskiego na Wawelu. O 9:17 w tym rejonie pojawia się opancerzony samochód Wyższego Dowódcy SS i Policji na dystrykt krakowski. O dziwo, brakuje wozu ochrony, który zwykle mu towarzyszy. Padają serie z peemów. Główny pasażer instynktownie pada na podłogę pojazdu. Kierowca Dowódcy SS, choć ranny w rękę, szybko wyprowadza samochód z zasadzki i mija ciężarówkę, która próbuje zablokować Mercedesa 770 na ul. Zwierzynieckiej. 

Ukraina i Krym pod sowiecką władzą.

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Konrad Kaczmarek

Ukraińska wieś, rok 1933. Zabudowania są opustoszałe. Jednak wsi nie nawiedziła epidemia. Gdzieniegdzie leżą trupy ludzi. W pobliżu powłóczy nogami koń. Ostatkiem sił trzyma się na nogach i wygląda na to, że za chwilę padnie jak podcięte toporem drzewo. Nie, to nie jest obraz wsi po przejściu frontu. Mieszkańcy tej miejscowości padli ofiarą sowieckiej kolektywizacji. Oto historia Wielkiego Głodu, którego ofiarą padło wielu obywateli stalinowskiego państwa. Najbardziej poszkodowani zostali Ukraińcy mieszkający w środkowej i wschodniej Ukraińskiej SRR. W niniejszym artykule odniosę się również do historii Krymu i jego mieszkańców w latach 1930-1945. Ostatnio Kijów i Moskwa spierają się o jego przynależność państwową. Zacznijmy jednak od początku.

Ostatni żołnierze II RP

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Konrad Kaczmarek

1 marca 1951 roku. Pomieszczenie zaplecza gospodarczego w Areszcie Śledczym Warszawa-Mokotów. Wprowadzony do pokoju więzień jest wrakiem człowieka, który doświadczył okrutnych tortur. Po odczytaniu sentencji wyroku zostaje zastrzelony metodą katyńską. Następnie jego ciało zostaje wywiezione małym drabiniastym wozem na miejsce pochówku. Ów więzień to jeden z Żołnierzy Niezłomnych, bestialsko katowanych i zamordowanych w majestacie prawa komunistycznego. Nazywał się Łukasz Ciepliński i był podpułkownikiem Wojska Polskiego. Wraz z nim zamordowano pozostałych członków IV komendy WiN-u. Miejsce jego pochówku wciąż nie jest znane. Data egzekucji ppłk. Łukasza Cieplińskiego stała się Narodowym Dniem Żołnierzy Wyklętych. 

Bitwa o Poznań 1945

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Konrad Kaczmarek

22 luty 1945. Piwnica w podziemiach poznańskiej Cytadeli. O 2 w nocy komendant Festung Posen generał major Ernst Gonell wezwał swoich oficerów, w tym naczelnego lekarza twierdzy, na ostatnią naradę. Gdy z relacji podkomendnych dowiedział się o tragicznym położeniu obrońców Fortu Winiary, zdecydował się wysłać parlamentariuszy do strony radzieckiej aby negocjować warunki kapitulacji. Gdy w piątek rano 23 lutego usłyszał od swojego adiutanta, że zbliżają się po niego Rosjanie, zastrzelił się. Tego samego dnia resztki oddziałów niemieckich broniących Cytadeli poddały się czerwonoarmistom. Tak wyglądał koniec jednej z największych bitew na froncie wschodnim. Oto historia bitwy o twierdzę Poznań, która rozegrała się u schyłku II wojny światowej.

Mannerheim - wielki przyjaciel Polaków

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Konrad Kaczmarek

Jest rok 1889. Kalisz. Peryferie Królestwa Polskiego. Z wagonu na dworcu kolejowym wysiada przystojny młodzieniec w czarnym mundurze huzara. Trudno mu znaleźć w mieście zakwaterowanie. Pech chciał, że trafił do miasta w czasie żydowskiego święta Jom Kippur. Po jakimś czasie i z dużymi trudnościami trafia do koszar swojej jednostki w Szczypiornie. W czasie, gdy razem z podwładnymi galopował przez pobliskie lasy, w dworku Szumskich ich córka ćwiczy płuca w niemowlęcym krzyku. Młody oficer w mundurze huzara często spotyka się z właścicielami dworku w ramach swoich obowiązków. Po raz pierwszy spotyka polskich patriotów i poznaje ich trudną sytuację. Młody oficer to Carl Gustaw Mannerheim - przyszły bohater narodowy Finlandii. 

Zapomniana Wojna

Autorzy: 
Konrad Kaczmarek

Jest mroźny grudzień 1939 roku. Środkowo-wschodnia Finlandia, niedaleko granicy z ZSRR. Jest noc, a jedyne światło daje księżyc. W radzieckim obozie wojskowym panuje niczym niezmącona cisza. Żołnierze sowieccy rozpalili ognisko pośrodku obozowiska i grzeją sobie przy nim ręce. Nagle ciszę zakłócają serie z peemów. Nikt nie wie skąd padły. Są pierwsze ofiary wśród Sowietów. W szeregi czerwonoarmistów wkrada się panika. Strzelają na oślep, w tym do swoich towarzyszy broni. Tymczasem napastnicy, niczym duchy, szybko znikają w mroku nocy. Wycofują się bez strat własnych. Atakującymi są fińscy żołnierze. Noszą oni zimowe kombinezony maskujące i są uzbrojeni w pistolety maszynowe Suomi. Przemieszczają się na nartach. Oto opowieść o wojnie zimowej-zapomnianym konflikcie zbrojnym pomiędzy Finlandią a ZSRR.

Pradziadek współczesnych czołgów

Autorzy: 
Konrad Kaczmarek

Jest 15 lipca 1918 roku. Francja. Żołnierze kaisera drzemią w okopach nad Marną. Nagle ciszę rozdziera huk dział. Następnie do szturmu ruszają alianccy żołnierze. Znienacka pojawiają się lekkie pojazdy, które plują ogniem swych dział i karabinów maszynowych w kierunku Niemców. To czołgi Renault FT-17. Żołnierze cesarza Wilhelma II rzucają się do ucieczki.

Sierpniowi Straceńcy

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Tomasz Badowski

Jutro mija kolejna rocznica wybuchu Powstania w Warszawie. Z roku na roku coraz bardziej celebrowana i nadająca Powstaniu coraz większego znaczenia dla niepodległości Polski. W czwartek po raz kolejny będziemy śpiewać pełni dumy „Warszawskie dzieci pójdziemy w bój…”, kolejni eksperci i patrioci będą przekonywali jak wielkie znaczenie miała ofiara setek tysięcy młodych warszawiaków dla walki o niepodległość i wolność naszej Ojczyzny w sierpniu 1944. Walki z góry skazanej na przegraną, ale jakże pięknie wpisującej się w nasz XIX- romantyczny „polski” styl pojmowania patriotyzmu. Chwyćmy za broń, idźmy na barykady i jakoś to będzie. Najwyżej pięknie umrzemy i będą o nas śpiewać pieśni poeci.

Podniebna kawaleria - Witold A. Herbst

Autorzy: 
Recenzja : Sławomir Ciok

Gdziekolwiek pojawi się w USA, budzi podziw. Szczególnie w trzech muzeach lotniczych stanu Waszyngton. Po wielokrotnych, i nadal nieudanych próbach skończenia z wracaniem do przeszłości, wciąż jest zapraszany do opowiadania swojej historii a w Polsce właśnie opublikował swoją wspomnieniową ksiażkę Podniebna Kawaleria. To Witold Aleksander Herbst*, ostatnio na zachodnim wybrzeżu USA znany bardziej jako Alex, odkryty na nowo w Seattle siedem lat temu. Przez prawie całe swoje życie zapomniany nawet przez wyspecjalizowanych historyków. Oprócz książki będzie miał również poświęcony sobie film, którego przesłanie wzięło się od jego własnych słów opisujących stan ducha lotnika – You are always a pilot. Tyle dziś możemy zrobić dla niego, i wszystkich jego kolegów, którzy nie byli tak długowieczni.

Wołyńska rzeź

Autorzy: 
Sandra Skibniewska i Maciej Gawron

Na terenach dawnych Kresów Wschodnich, w roku 1943 doszło do nieprawdopodobnej wręcz skali mordu ludności polskiej. Członkowie Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) oraz Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), a także w dużej mierze zwykli cywile przystąpili do trwającego rok ludobójstwa, cechującego się szczególnym sadyzmem. Byli sąsiedzi, a nawet najbliżsi krewni brutalnie mordowali Polaków. Najczęstszymi narzędziami zbrodni było to co mieli pod ręką - siekiery, widły, piły, noże, rzadziej broń palna. Nawet młode kobiety zarzynały swoje koleżanki z dziecięcych zabaw. 

Generał Sikorski – generał, premier, wódz

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Inf. własna

Generał Władysław Sikorski, jest bez wątpienia symbolem polskiej walki o niepodległość. Jego tragiczna śmierć 70 lat temu, doprowadziła do załamania się tzw. sprawy polskiej i tragicznego zakończenia się II Wojny Światowej dla Polski – powiedział Prezydent Bronisław Komorowski podczas otwarcia wystawy "Władysław Sikorski - generał, premier, wódz" w Muzeum Wojska Polskiego

"Wielki głód. Tragiczne skutki polityki Mao 1958-62" Frank Dikötter

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Jan Wołowski

Są takie książki, których lektura potrafi wstrząsnąć człowiekiem i zaprzątać jego myśli jeszcze długo po odłożeniu książki na półkę. „Wielki głód” Franka Diköttera z całą pewnością do nich należy.

Jak pamiętać? - Debata „Polityka historyczna Polski i Rosji”

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Dr Olga Nadskakuła

Przeszłość jest to dziś tylko cokolwiek dalej” mówił Cyprian Kamil Norwid, wyznaczając nowe perspektywy myślenia o historii i jej wpływie na współczesność. Polityka historyczna, rozumiana jako kształtowanie świadomości historycznej społeczeństwa jest jednym z ważniejszych instrumentów dyplomacji zorientowanej na obronę interesów narodowych. Z tego punktu widzenia, poznanie narzędzi i motywów prowadzenia polityki historycznej nie tylko własnego kraju, ale i sąsiednich państw zdaje się być istotnym elementem budowania fundamentów owocnego dialogu między narodami.

Amerykańskie zabójstwa na szczycie

Autorzy: 
Katarzyna Gryglaszewska

Prezydent Stanów Zjednoczonych jest niewątpliwie jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci na świecie. A co za tym idzie, również najlepiej chronionym człowiekiem na naszym globie. Lecz nie zawsze tak było. Secret Service, służba, która ochrania amerykańskiego prezydenta, została powołana dopiero 14 kwietnia 1865 roku i początkowo ograniczała swoją działalność do wykrywania fałszerstw. Dopiero z czasem do zakresu działań agentów włączono także ochronę prezydenta.

Żołnierze wyklęci - Tragedia tych którzy nie chcieli klaskać

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Jacek Jędrysiak

Historia pierwszych powojennych lat dziejów Polski to w dużej mierze ponura opowieść o bezskutecznych próbach odwrócenia losu skazującego nasz kraj na rolę sowieckiego satelity, poddanego radzieckiej wizji świata ze wszystkimi tego konsekwencjami. Oficjalna historiografia i propaganda PRL od zaranie swego istnienia dokładała wszelkich starań by uczestnicy tych prób zostali zapamiętani jak opętana obsesją zatrzymania niemożliwego grupa fanatyków, wykolejeńców, sabotażystów i bandytów. Brutalne represje i fizyczna likwidacja najbardziej aktywnych przeciwników ustroju skutecznie ograniczyły możliwość protestu przeciwko niesprawiedliwym ocenom. Polegli w walce z władzą ludową zostali wyklęci podwójnie.

ETA – czy to już naprawdę koniec?

Autorzy: 
Anna Dulska

20 października 2011 r. ETA ogłosiła deklarację o całkowitym zaniechaniu działalności zbrojnej. Mogłoby się wydawać, że tym samym zamknięty został rozdział zachodnioeuropejskich organizacji terrorystycznych, które powstały w latach 60-tych i 70-tych ubiegłego wieku, używając określenia V. Grotowicza, „w imię narodu i dobrej sprawy”. Jednak ETA wciąż istnieje, a kwestia jej ewentualnego rozwiązania zdaje się stanowić kartę przetargową w grze między rządem Hiszpanii, ETA i lewicą abertzale (patriotyczną, niepodległościową) oraz ofiarami zamachów terrorystycznych

La Edad de Plata. Gospodarka Hiszpanii w latach 1918-1936

Autorzy: 
Anna Dulska

Istotę dziejów Hiszpanii w pierwszych dekadach XX wieku Miguel de Unamuno, jeden w wybitnych myślicieli Pokolenia 1898, zdołał zawrzeć w jednym zdaniu: „Me duele España” (Boli mnie Hiszpania). W świetle ożywionych dyskusji i polemik, którymi przepełnione są obecnie hiszpańskie media nie sposób oprzeć się wrażeniu, że ból ten przybrał obecnie kształt społecznej bezsilności wobec historycznej i narodowej tożsamości. Jak zauważył były ambasador Polski w Madrycie, Jan Kieniewicz, jest to „najwyraźniej reakcja na długi czas braku szerszego zainteresowania przeszłością, związanego nie tylko z okresem dyktatury, ale też ze zmową milczenia w okresie transición”. Musi upłynąć jeszcze dużo wody w Ebro zanim badacze dwudziestowiecznej Hiszpanii będą w stanie stworzyć prawdziwy, odarty z mitów i politycznej propagandy obraz monarchii Alfonsa XIII, II Republiki, wojny domowej i dyktatury gen. Franco.

Prezydent państwa i sufragan

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Joachim Jauer

Na Rynku Staromiejskim w Pradze, przy którym w pełnej harmonii stoją budynki reprezentujące wiele stuleci, 29 grudnia 1989 r. wieczorem odbył się festyn ludowy. Nikt na niego nie zapraszał, a mimo to pojawiła się tam chyba cała Praga. Kilku młodych ludzi przyniosło wielki, jaskrawoczerwony balon, na którym namalowano insygnia komunizmu – sierp i młot.

Problem planowania wojennego ZSRR przed czerwcem 1941 roku

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Krzysztof Widziński

Problem sowieckich przygotowań wojennych prowadzonych w przededniu Wielkiej Wojny Ojczyźnianej (WWO) jest dość skomplikowanym zagadnieniem. Badacz zajmujący się tym tematem napotyka na szereg trudności i przeszkód począwszy od skąpego materiału źródłowego na niezwykle wysokiej temperaturze sporów towarzyszących powyższej kwestii skończywszy.

Odwrócenie przymierzy w Rogu Afryki

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Jan Patrak

Gdy słyszy się pojęcie „odwrócenie przymierzy”, jednym z pierwszych skojarzeń jest z pewnością Fryderyk Wielki i wojna siedmioletnia. Wpisując to hasło w wyszukiwarce Google, możemy przeczytać o wojnie północnej z lat 1563-1570, kampaniach Napoleona z lat 1812-1813, czy operacji „Barbarossa” z 1941 r. Jednakże na próżno szukać tam informacji o wydarzeniach zdecydowanie bliższych nam czasowo, których efekty są w dniu dzisiejszym nadal widoczne, a które są tematem niniejszego artykułu.

Stosunki polsko-słowackie po konferencji monachijskiej

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Przemysław Mandela

System sojuszy zawartych przez Czechosłowację w drugiej połowie lat trzydziestych, które w teorii powinny zapewnić jej bezpieczeństwo, okazał się zawodny w najbardziej kluczowym dla niej momencie, kiedy kanclerz Niemiec, Adolf Hitler zdecydował się wprowadzić w życie założenia agresywnej polityki zagranicznej. Po zajęciu Austrii w marcu 1938 roku i okrążeniu państwa czechosłowackiego od południa stało się jasne, że będzie ono kolejnym celem dla zaborczej polityki Niemiec.

Ogląd historyczny stosunków polsko-litewskich na przebiegu wieków

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Rimantas Miknys

Litwę i Polskę przez wieki łączyło (i nadal łączy) nie tylko sąsiedztwo geograficzne, ale też wspólne dziedzictwo historyczne i kulturowe. W okresie początkowym o charakterze rozwoju tych stosunków decydował fakt, że Litwini - podobnie jak inne plemiona Bałtów - pod względem zaawansowania rozwoju państwotwórczego pozostawali w tyle za swymi sąsiadami.

Strategie Nixona wyjścia z Wietnamu

Autorzy: 
Przemysław Benken

Ofensywa Tet z 1968 roku odebrała amerykańskim decydentom oraz opinii publicznej wiarę w możliwość wygrania konfliktu w Wietnamie. Od tego momentu skupiano się już tylko na honorowym wycofaniu z Indochin. Stało się to podstawą polityki Nixona, który zastąpił Johnsona na stanowisku prezydenta, obiecując rodakom zakończenie wojny i wygranie pokoju oraz dając do zrozumienia, iż ma on odpowiedni do tego celu plan.

Sortu – 42 dni nadziei w Kraju Basków

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Martyna Bojarska

Powstanie nowej partii politycznej w Kraju Basków zostało ogłoszone 9 lutego 2011 roku. Sortu to partia nacjonalistyczna, reprezentująca lewicowy nacjonalizm baskijski – tzw. abertzale, pierwsza, która zdecydowanie odrzuciła i potępiła przemoc stosowaną przez ETA. 6 tygodni później hiszpański Sąd Najwyższy odmówił legalizacji partii. To duży cios dla baskijskich nacjonalistów i kolejny krok wstecz na drodze do rozwiązania konfliktu w Kraju Basków.

Smutne dziedzictwo wojny: utracone dobra kultury

Autorzy: 
Przemysław Benken

Tekst niniejszy podejmuje problematyczną kwestią w aktualnych stosunkach polsko-niemieckich, dotyczącą zwrócenia sobie przez owe dwa państwa utraconych dóbr kultury i sztuki. Jest to istotny punkt sporny w relacjach między wspomnianymi krajami, który w ogromnym stopniu pozostał nierozwiązany i niewiele wskazuje, by sytuacja w najbliższym czasie mogła ulec poprawie.

Amerykanie wobec wybuchu I wojny światowej

Autorzy: 
Aleksander Zawilski

Pierwsza wojna światowa była dla Stanów Zjednoczonych ciężką próbą w kwestii tego, jaką politykę wobec niej obrać. Długoletnia koncepcja izolacjonizmu i postępowanie zgodne z Doktryną Monroe'a teoretycznie przekreślały zaangażowanie się w konflikt na Starym Kontynencie. Istotnie, tym ideom Stany Zjednoczone pozostawały wierne przez pierwsze lata wojny. W listopadzie 1916 r. prezydent Woodrow Wilson został wybrany na drugą kadencję, zwyciężając pod hasłem "On uchronił nas od wojny". Już pół roku później Stany przystąpiły jednak do konfliktu w Europie. 

Jak Związek Radziecki zjednoczył Niemcy

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Urszula Brewczyńska

Od momentu zmiany rządu w 1982 roku w RFN budowano podstawy do zjednoczenia Niemiec pod znakiem przynależności do zachodniego systemu wartości. Dzięki słabości Związku Radzieckiego, postawie Michaiła Gorbaczowa i zabiegom rządu kanclerza Kohla, stało się to możliwe. W 1990 roku na mapie Europy pojawiły się zjednoczone Niemcy.

Salon w Moabit, czyli o narodzinach idei, która zniszczyła Europę

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Marcin Starzewski
więzienie MoabitHistorię znaczą wydarzenia, którym historycy nadają walor przełomowych, wydarzenia będące probierzami nowych epok. Bitwa pod Waterloo, zamach na arcyksięcia Ferdynanda, pakt Ribbentrop-Mołotow. Czy wystarczająco często zastanawiamy się jak doszło do stworzenia idei, które wyznaczają warunki możliwości tych wydarzeń. Kto dał intelektualny impuls do projektu nowej historii? Idee posiadają wielką moc.
 

Interwencja międzynarodowa w Somalii w latach 1991 - 1994

Autorzy: 
Dariusz Stokwiszewski
Afryka,  najuboższy kontynent świata od zawsze był areną krwawych zmagań oraz tragedii jego mieszkańców. We wcześniejszych okresach historycznych były to bratobójcze wojny. Następnie podboje państw spoza kontynentu, których głównym celem było pozyskanie czarnych niewolników i bogactw naturalnych Afryki.

Wokół odsieczy wiedeńskiej 1683 r.

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Ronald Lasecki
12 września 1683 r. wojska chrześcijańskiej Europy dowodzone przez króla polskiego Jana III (1674-1696) rozgromiły oblegającą cesarski Wiedeń osmańską armię pod dowództwem wielkiego wezyra Kara Mustafy (1676-1683). Zwycięstwo liczących sobie w dniu bitwy około 70 tys. żołnierzy wojsk chrześcijańskich nad blisko 60 tysięczną (nie licząc 20 tys. oblegających Wiedeń janczarów) armią osmańską odbiło się szerokim echem w Europie. Jeden z trzech najważniejszych w ówczesnym świecie ośrodków politycznych islamu (obok Persji i Państwa Wielkiego Mogoła) poniósł przełomową w swej historii klęskę militarną, po której został zepchnięty do politycznej defensywy nie mogąc już dłużej zagrozić światu chrześcijańskiemu. Jak się wówczas wydawało, droga do wyzwolenia Bałkanów i Ziemi Świętej stanęła otworem. 

Polinezyjski sworzeń

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Roland Lasecki
Rozważając różne, mniej lub bardziej prawdopodobne, scenariusze przyszłego kształtu stosunków międzynarodowych, zazwyczaj koncentruje się uwagę na Eurazji, twierdząc nie bez racji, że rozkład sił i wpływów w tej właśnie części świata jest i pozostanie decydujący dla globalnych współzależności politycznych. Jest to konstatacja tyleż słuszna, co banalna, gdyż oczywiście przytłaczająca większość potencjału mogącego służyć kontroli nad ziemskim globem zgromadzona jest właśnie na eurazjatyckiej części „Wielkiej Wyspy”. Różni myśliciele geopolityczni dostrzegali oczywiście różne wymiary tego potencjału, sytuując je w różnych częściach Eurazji, jednak kluczowe zawsze było dla nich skupianie uwagi na tym właśnie obszarze.
 

Idea wielkiej Serbii a postać Radovana Karadzicia

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Mateusz Styrczula
Praktycznie rzecz biorąc każdy z narodów Europy Środkowo-Wschodniej tworzący własne państwo posiada głęboko zakorzenioną, podskórną i tylko w niektórych momentach historycznych objawiającą się konkretnym działaniem, ideę wielkości swojego kraju. 
 
Jest to swoista trudna do opisania i wytłumaczenia choćby Europejczykowi z Zachodu postawa, którą charakteryzuje chęć życia w państwie możliwie najczystszym etnicznie i terytorialnie większym niż obecnie, a zatem opartym o ziemie, które należy zbrojnie odzyskać, gdyż kiedyś były jego integralną częścią.
 

?Dąbrowski Halifax? - historia Halifaxa JP 276 A

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Anna Hudyka
Historia Halifaxa JP 276 A  zaczęła się 4 sierpnia 1944 r. Samolot wystartował według pokładowego dziennika o godzinie 19.56 z bazy z lotniska Campo Casale w Brindisi w północnych Włoszech.

Sytuacja międzynarodowa Polski po odzyskaniu niepodlegości

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Anna Bierska
Pierwsze lata istnienia II Rzeczypospolitej wyzwoliły wielką energię społeczną, entuzjazm całego narodu, nadzieje na urzeczywistnienie naturalnych dążeń i potrzeb w zakresie wolności demokratycznych, materialnych warunków bytu i bezpieczeństwa zewnętrznego. Młode państwo nie mogło liczyć na pomoc w okrzepnięciu na swojej pozycji w życiu międzynarodowym w sytuacji, gdy jego sąsiedzi traktowali tę sytuację jako własną klęskę polityczną. Zwycięstwo militarne Polski położyło kres zamierzeniom likwidacji państwa polskiego i tym samym likwidacji systemu wersalskiego.

Pamiętna ucieczka

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Aneta Stawiszyńska
Kiedy latem 1989 roku kolejne grupy mieszkańców NRD decydowały się na wyjazd do RFN okrężną drogą prowadzącą przez ambasady sąsiednich państw, większość przywódców europejskich patrzyła na to zarówno z niepokojem jak i poczuciem, że pojałtański podział kontynentu odchodzi w przeszłość. Sprawa ta budziła szczególne kontrowersje w obozie państw demokracji ludowych, których władze musiały dokonać ideologicznych wyborów w swojej polityce międzynarodowej. Od połowy lat osiemdziesiątych zarysowywała się coraz większa przepaść między obydwoma państwami niemieckimi. 
 

Westerplatte 70 rocznica wybuchu II wojny światowej

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Jarosław Jędrzejewski
 Wszystko zaczęło się 70 lat temu. We wrześniowy poranek od strzałów na Westerplatte, bombardowania Wielunia i ataków na inne polskie placówki rozpoczęło się piekło, które trwało blisko 6 lat, a faktycznie zakończyło się po 50 latach. Dziś mija 70 rocznica wybuchu II wojny światowej, wojny która pochłonęła 50 mln ofiar ludzkich i kolejne dziesiątki milionów, które cierpiały pod radziecką okupacją. Centralne uroczystości obchodów wybuchu II wojny światowej odbyły się w Gdańsku, gdzie zjechało kilkadziesiąt delegacji z szefami rządów Polski, Niemiec, Rosji i Francji na czele. Podczas obchodów odczytano apel poległych, oddano honorowe salwy i wysłuchano przemówień: Prezydenta Polski Lecha Kaczyńskiego, premiera Polski Donalda Tuska,premiera Rosji Władymira Putina, Kanclerz Niemiec Angeli Merkel, Premier Ukrainy Julii Tymoszenko, premiera Francji  Francois Fillona, premiera Szwecji Fredrika Reinfeldta (państwa, które sprawuje prezydencję w Unii Europejskiej) oraz Przewodniczącego Parlamentu Europejskiego Jerzego Buzka.
 

Izraelska "wojna odkupienia" : wojna Yom Kippur

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Krystyna Sprońska
W czasie gdy świat znajdował się w fazie odprężenia i względnego spokoju na froncie zimnej wojny, dnia 6 października 1973 roku zupełnie niespodziewanie wybuchała w newralgicznym miejscu na świecie nieoczekiwana wojna. Święty dzień, jakim dla Żydów jest Dzień Pojednania (Yom Kippur) rozpoczął się w czołgach i myśliwcach lub przydomowych schronach. Nieoczekiwany atak egipsko-syryjski doprowadził do porażki militarnej Izraela.
 

Własne winy czy cudze zbrodnie - geneza I i III rozbioru Polski

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Aleksandra Grynczewska & Dominika Winiecka
 Pierwszy pomysł rozbioru Polski pojawił się już w połowie XVII wieku, ale jego pomysłodawcy nie byli wtedy gotowi tego dokonać. Później inicjatywa wyszła od samego władcy polskiego Augusta II, który to w zrzekaniu się części swoich ziem na rzecz państw sąsiednich widział najlepszą szansę na wzmocnienie swojej władzy państwowej. Własne winy zatem, czy raczej cudze zbrodnie?
 

Rzeczpospolita Czworga Narodów???

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Tomasz Badowski
Jednym z podstawowych czynników określających suwerenność państwa jest sprawowanie administracji państwowej nad określonym terytorium. W momencie odzyskiwania przez Polskę niepodległości na początku XX wieku, ścierały się ze sobą dwie odmienne koncepcje określające przyszłość terytorialną niepodległego państwa Polskiego. Z jednej strony była koncepcja federacyjna Marszałka Józefa Piłsudskiego a z drugiej inkorporacyjna głównego polityka Narodowej Demokracji Romana Dmowskiego.
 

Początki polskiej dyplomacji

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Magdalena Krasuska
Nowożytne formy dyplomacji polskiej wykształciły się ostatecznie za dwóch ostatnich Jagiellonów. W pierwszej połowie XVI w. tworzą się nowożytne kształty polskiej służby dyplomatycznej. Jej rozwój i organizacja były wynikiem konkretnych warunków, potrzeb i możliwości politycznych, a także kulturalnych i gospodarczych tych czasów. Przed polityka zagraniczną stały liczne problemy międzynarodowe np. kwestia Zakonu Krzyżackiego w Prusach, kwestia posiadłości królowej Bony na południu Europy. Rozgrywki polityczne jak dla przykładu ta z dyplomacją habsburską Maksymiliana I była dobra szkołą dla dyplomatów polskich, szkołą w której mogli się bardzo dużo nauczyć.
 

40 rocznica Kryzysu Kubańskiego

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Gniewomir Kuciapski
Kuba wyzwoliła się spod władzy hiszpańskiej w roku 1898. Nie był to jednak rok, który oficjalnie zapoczątkował okres pełnej suwerenności kraju. Szybko bowiem w rejonie pojawili się Amerykanie, dość gwałtownie poczynający sobie w regionie Karaibów i Ameryki Środkowej. Kuba była szczególnie uzależniona gospodarczo od zamorskiego sąsiada. Gros wymiany handlowej odbywało się właśnie z USA. Większość plantacji trzciny cukrowej oraz szybów naftowych znajdowało się w posiadaniu Amerykanów.
 

Reklama

Polecamy serwisy