Newsletter "Stosunków Międzynarodowych"

dostarcza 
Podaj swój adres e-mail:


Azja

Co się wydarzyło w Państwie Środka? Podsumowanie tygodnia (18.04-24.04)

Autorzy: 
Katarzyna Hajduk

W ubiegłym tygodniu oczy nie tylko Chin, ale całego świata były skierowane na Stany Zjednoczone i paryskie porozumienie klimatyczne. Dodatkowo wprowadzono nowe regulacje prawne dotyczące kwot, od których wszczyna się postępowanie karne. Nie zabrakło polityki zagranicznej w postaci Japonii, która negatywnie podsumowała poczynania Państwa Środka w kwestii militaryzowania wód terytorialnych.

Chiny wysyłają kolejne ostrzeżenie dla Japonii

Co się wydarzyło w Państwie Środka? Podsumowanie tygodnia (11.04 – 17.04)

Autorzy: 
Katarzyna Hajduk

W ubiegłym tygodniu Chiny żyły polepszaniem stosunków dyplomatycznych z Izraelem oraz Australią, wypowiedzią zastępcy sekretarza generalnego ASEAN-u dotyczącą stabilności na Morzu Południowochińskim oraz inspekcją wiceprzewodniczącego Centralnej Komisji Wojskowej na wyspach Spratly. Nie zabrakło również europejskiego akcentu w postaci Irlandii, która zachęca Państwo Środka do budowania u niej portu.

Co się wydarzyło w Państwie Środka? Podsumowanie tygodnia (04.04-10.04)

Autorzy: 
Katarzyna Hajduk

W ubiegłym tygodniu Chiny postanowiły wzmocnić swoje więzy między innymi z Birmą, Szwajcarią i Sri Lanką. Ponadto obłożyły sankcjami Koreę Północną, co w prasie zostało skomentowane jako „odcinanie się”.

Wzmocnienie relacji z Birmą

Co wydarzyło się w Państwie Środka? Podsumowanie tygodnia (28.03-03.04)

Autorzy: 
Katarzyna Hajduk

Ubiegły tydzień obfitował w wizyty zagraniczne: Xi Jinpinga do Czech oraz Stanów Zjednoczonych na Szczyt Bezpieczeństwa Nuklearnego, Chang Wanquana - ministra obrony narodowej do Hanoi

Wizyta Xi Jinpinga w Czechach

Co wydarzyło się w Państwie Środka? Podsumowanie tygodnia (21.03-27.03)

Autorzy: 
Katarzyna Hajduk

W ubiegłym tygodniu Chiny żyły głównie tematami związanymi ze swoją polityką zagraniczną. Miały miejsce spotkania z przedstawicielami z Rosji, Nepalu, Niemiec, a przewodniczący Chińskiej republiki Ludowej przygotowywał się do wyjazdu do Czech. Nie zapomniano również o uczczeniu ofiar zamachów w Brukseli.

Rosja-Chiny ku lepszej współpracy

Co wydarzyło się w Państwie Środka? Podsumowanie tygodnia (14.03-20.03)

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Katarzyna Hajduk

W ubiegłym tygodniu minister spraw zagranicznych Wang Yi spotkał się ze swoim rosyjskim odpowiednikiem – Siergiejem Ławrowem w Moskwie. Podczas spotkania obaj przekonywali o wysokim poziomie współpracy między państwami, która nie ogranicza się do najbliższej przyszłości, lecz jest nastawiona na długofalowe działanie.

Kolejny komentarz Chin na temat KRLD

Tajwańska demokracja

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Dr Wojciech Ostrowski

Podobnie jak w Europie Środkowej, również na Tajwanie w latach dziewięćdziesiątych XX wieku dokonał się proces transformacji - od totalitarnej dyktatury do demokracji. Dynamika tych przemian była jednak odmienna. Wiązało się to z faktem istnienia zasadniczych różnic kulturowych, ekonomicznych, i politycznych między Tajwanem a Europą Wschodnią. Tajwańska dyktatura miała charakter prawicowy, nie zaś lewicowy.

Kabul drugim Dubajem

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Maria Amiri

„Za pięć lat Kabul stanie się drugim Dubajem” powtarzali i chwalili się przedstawiciele władz centralnych w Afganistanie. Minęlo trzynaście lat. Czy coś się zmieniło, zaskoczyło w stolicy pod Hindukuszem....
Kabul zaskakuje tempem pokojowych przemian, mieszkańcy starają sie żyć normalnie, nie dać się zastraszyć, ulice dużych miast są ruchliwe i gwarne, przeplata się tradycja z nowoczesnością. Nie odczuwa się atmosfery wojennej, walk czy psychozy zastraszenia. Mieszkańcy skupiają się nad swoim życiem, rodziną, pracą, absorbują ich codzienne troski jak wszedzie na świecie,z tym ze z lokalną specyfiką i charakterem tego regionu.

Azjatycki majdan?

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Jarosław Matyjaszek

Informacjom o przypadkach, w których niezadowolenie społeczne osiąga punkt krytyczny i masy wychodzą na ulice w różnych miejscach na świecie zawsze towarzyszy spore zainteresowanie opinii publicznej w Polsce. Ze względu na przebieg procesu upadku komunistycznego systemu opinia publiczna wydaje się popierać demokratyczne dążenia innych narodów i uważnie śledzić wszelkie objawy nieposłuszeństwa wobec władzy.

Koreańska ambicja

Autorzy: 
Michał Jarocki

Jako efekt motyla można określić ogłoszone niedawno plany Korei Południowej dotyczące wprowadzenia do służby dwóch lekkich lotniskowców. Tak wyraźne wzmocnienie potencjału bojowego Daehanminguk Haegun (marynarki wojennej Republiki Korei) stanowi odpowiedź na podobne działania Pekinu i Tokio. ChRL wprowadziła już do służby lotniskowiec Liaoning i zamierza zbudować co najmniej trzy następne. Z kolei Japonia zaprezentowała w ostatnim czasie nowy śmigłowcowiec JDS Izumo (DDH 183) (wyporność pełna 27000 t), który w razie potrzeby może zostać szybko przystosowany do służby w charakterze lotniskowca.

„Południowokoreańskie spojrzenie na świat” - rozmowa z Anną Sawińską

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Martyna Szymczyk

Wywiad z Anną Sawińską, menadżer w Daewoo Shipbulding - Polką mieszkającą w Korei Południowej od 11 lat, autorką książki „W Korei” oraz bloga „W Korei i nie tylko”*. Rozmowa skupia się wokół społeczeństwa koreańskiego i rządów nowej Prezydent Republiki Korei Park Geun Hye. Rozmawia Martyna Szymczyk.

 

Taktyczna odwilż nad Pacyfikiem - stosunki chińsko-amerykańskie w świetle czerwcowego spotkania Xi Jinpinga i Baracka Obamy

Autorzy: 
Stanisław A. Niewiński

W dniach 7-8 czerwca obecnego roku miało miejsce wydarzenie o bardzo istotnym znaczeniu dla międzynarodowej sytuacji politycznej. Na położonym w Kalifornii ranczu Sunnylands doszło do spotkania pomiędzy przywódcami dwóch największych gospodarek globu – prezydenta USA Baracka Obamy oraz przewodniczącego ChRL Xi Jinpinga. Rozmowy obu polityków ponownie zaktywizowały światową debatę odnośnie relacji obu mocarstw. Trwający od 2008 r. światowy kryzys gospodarczy doprowadził do licznych zmian na arenie międzynarodowej. W oczach wielu analityków stosunków międzynarodowych Stany Zjednoczone uchodzą za mocarstwo zmierzchające, zaś Chiny są uważane za mocarstwo wschodzące. W takiej sytuacji pojawia się sporo pytań. Jedno z nich jest szczególnie ważne. W dziejach świata niemal zawsze dochodziło do konfliktów zbrojnych pomiędzy zmierzchającym i wschodzącym mocarstwem. Czy będzie tak i tym razem? Czy Chiny zastąpią USA w roli największego globalnego mocarstwa?

Chiny wzorem dla Rosjan?

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Aleksandra Kozioł

Chiny od ponad dwóch dekad osiągają ogromne sukcesy w dziedzinie wzrostu gospodarczego, stając się jedną z czołowych gospodarek świata. Wszystko dzieje się jednak na przekór promowanemu na Zachodzie, liberalnemu modelowi rynku, na którym swego czasu wzorowała się także Rosja.

Indonezyjski sen o potędze

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Jan Wołowski

Prezydent Susilo Bambang Yudhoyono wyraził w minionym roku przekonanie, iż jego kraj może w przyszłości stać się jednym z najważniejszych państw świata. Czy indonezyjski sen o potędze może się ziścić? Czy Dżakarta będzie kiedyś stolicą mocarstwa?

"Wolny agent Umeda i druga Japonia" prof. dr hab. Anna Nasiłowska

Autorzy: 
Jan Wołowski

Po książkę „Wolny agent Umeda i druga Japonia” prof. dr hab. Anny Nasiłowskiej sięgnąć powinni nie tylko Czytelnicy interesujący się na co dzień tematyką japońską, ale także wszyscy, dla których historia Polski w XX wieku stanowi obiekt ciągłych dociekań i prób zrozumienia, gdzie leżą korzenie współczesności. Yoshiho Umeda i jego ojciec Ryochu odegrali w tej historii istotną, acz nie zawsze dziś dostrzegalną rolę.

Chiny – supermocarstwo XXI wieku?

Autorzy: 
Jan Wołowski

W 1816 r. na wyspie Świętej Heleny Napoleon Bonaparte wygłosił opinię, która w ostatnich latach przytaczana była wielokrotnie przez wszystkich autorów piszących o Państwie Środka – „Kiedy Chiny się obudzą, świat zadrży”. Czy jesteśmy świadkami owego przebudzenia?

Refleksje nad pokoleniową zmianą w Komunistycznej Partii Chin

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Stanisław A. Niewiński

Gdy nie zdążyły jeszcze umilknąć echa wyborów prezydenckich w Stanach Zjednoczonych, po drugiej stronie globu miały miejsce równie doniosłe wydarzenia. W dniu 8 listopada 2012 r. w Pekinie miał miejsce XVIII zjazd Komunistycznej Partii Chin. Jego wynikiem było oficjalne przekazanie władzy nad mocarstwem kolejnemu pokoleniu przedstawicieli partii komunistycznej.

Księga Dziwów

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Natalia Czarkowska

„Zimna Wojna dobiegła końca, a jej zwycięzcą jest Japonia” – pisali ekonomiści, publicyści i politolodzy pod koniec lat 80-tych XX wieku. Dziś mówią – „Zimna wojna dobiegła końca, a Japonia zniknęła”.

Gospodarka Chin po zmianie rządu – wyzwania realizacyjne

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
dr Krystyna Palonka

Zmiana ekipy rządzącej Chinami w końcu 2012 roku przypadła na okres pełen wyzwań. Już w roku 2011 Chiny zaczęły doświadczać skutków nadmiernego przyspieszenia gospodarki, połączonego z wymykającymi się częściowo spod kontroli rządu zjawiskami spowodowanymi przez „grę instrumentów rynkowych”. Były to: rosnąca inflacja (4,5%), wzrost cen nieruchomości – szczególnie w wielkich aglomeracjach, czy nadmierne zadłużenie rządów lokalnych. Następował niepokojący wzrost zróżnicowania dochodów ludności oraz nierównowaga zamożności poszczególnych prowincji i regionów. Sytuacja zewnętrzna związana z ogromnymi przychodami z eksportu i rosnącymi rezerwami walutowymi zwiększała stan nierównowagi i przyczyniła się do napięć na tym tle (głównie na osi Chiny-USA).

Wizyta Shinzo Abe w Rosji – szansa na pokój?

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Paweł Wiszniuk

26 grudnia 2012 roku zaprzysiężony został drugi w historii gabinet pod kierownictwem premiera Shinzo Abe. Ostatnie miesiące są z pewnością okresem napięcia, szczególnie w relacjach Japonii z Chinami czy obydwoma państwami koreańskimi, gdzie walka o pozycję i prestiż w regionie narasta, a nieuporządkowane spory terytorialne po raz kolejny stają się podstawą do zaostrzenia retoryki i wysuwania wzajemnych oskarżeń. Choć stosunków Japonii z Federacją Rosyjską również nie możemy określić jako dobrych, nie są one jednak przypadkiem beznadziejnym.

Zawiłości ekonomii i polityki, czyli spór na Morzu Południowochińskim

Autorzy: 
Sławomir Wełniński

W cieniu ostatnio głośnego chińsko-japońskiego sporu o wyspy Senkaku/Diaoyu rozgrywa się nie mniej istotny spór na Morzu Południowochińskim. Rejon ten stał się obszarem rywalizacji między największymi państwami regionu. Rywalizacja o ten obszar jest ważnym elementem kształtującym zarówno stosunki Chiny-ASEAN, jak i Chiny-USA.

Współpraca energetyczna Rosji i Chin w XXI wieku

Autorzy: 
Karol Dobosz

Jeszcze pod koniec lat ’90 w polityce zagranicznej Federacji Rosyjskiej obowiązywała strategia utworzenia współpracy w regionie Azji w formie trójkąta Rosja-Chiny-Indie. Rosyjskie plany okazały się nierealne, ponieważ każde z wymienionych państw prowadziło politykę w całkowicie innym kierunku. W 1999 roku władzę w Rosji przejął Władimir Putin wprowadzając nową jakość w polityce zagranicznej. Bardzo szybko w Moskwie zrozumiano, że jedyną wspólną płaszczyzną porozumienia z azjatyckimi mocarstwami jest współpraca gospodarcza.

Separatyzm w chrześcijańskim kraju Azji. Filipiny jako kraj dotknięty problemem ekstremizmu religijnego i komunistycznego.

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Sławomir Wełniński

Podpisane 7 października 2012 r. porozumienie pokojowe kończy wieloletni konflikt pomiędzy społecznością chrześcijańską i muzułmańską, który pochłonął ok. 120 tys. ofiar, a w dodatku z terenu objętego działaniami separatystów musiało wyemigrować ok. 2 mln mieszkańców. Gospodarka tej części kraju została w dużej mierze zdewastowana. Umowa zakłada utworzenie islamskiego regionu autonomicznego w zamieszkanej przez muzułmanów części kraju. Filipiny zmagają się z ekstremizmem religijnym od lat sześćdziesiątych XX w.

Shinzo Abe, czyli nowy-stary premier Japonii

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Diana Jasińska

Shinzo Abe – lider zwycięskiej partii w grudniowych wyborach po raz drugi został premierem Kraju Kwitnącej Wiśni. Po nagłej rezygnacji ze stanowiska szefa rządu w 2007 roku, Abe otrzymuje od wyborców kolejną szansę. 26 grudnia japoński parlament zaprzysiągł 58-letniego szefa Partii Liberalno-Demokratycznej (PLD) na 96 premiera Japonii.

Syria przedmurzem Chin

Autorzy: 
Karol Dobosz

Minęło już ponad półtora roku od kiedy mieszkańcy Syrii, zachęceni przykładami Tunezji czy Egiptu, wyszli na ulice miast, by wyrazić swoje niezadowolenie z autorytarnych rządów klanu Assadów. Nie trzeba było długo czekać na reakcję władz. Prezydent Baszar al-Assad natychmiast nakazał siłom bezpieczeństwa krwawe stłumienie protestów. Dziś nie mówi się już o powstaniu, ale o wojnie domowej, która na dobre objęła cały kraj. Według szacunków, konflikt pochłonął już ponad 42 tysiące ofiar. Jednak w chwili, gdy „arabska ulica spływa krwią”, społeczność międzynarodowa wciąż debatuje, co należałoby zrobić? Powstaje pytanie, jak to jest możliwe, że Chińska Republika Ludowa nawołując z jednej strony o pomoc humanitarną dla ludności dotkniętej wojną, jednocześnie wetuje wraz z Rosją kolejną rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ? Warto zatem zastanowić się jaką rzeczywiście rolę w polityce zagranicznej Chin pełni Syria, a co za tym idzie jakie korzyści płyną z utrzymania istniejącego stanu rzeczy?

Thaksin w spódnicy - Tajlandia ponad rok po wyborach

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Jan Wołowski

Przeprowadzone na początku lipca 2011 roku wybory parlamentarne w Tajlandii zakończyły się przytłaczającym zwycięstwem opozycyjnej Pheu Thai Party. Do spektakularnego sukcesu poprowadziła ją Yingluck Shinawatra, siostra obalonego w 2006 roku w wyniku puczu wojskowego Thaksina Shinawatry. Czy 44-letnia businesswoman, niemająca do tej pory doświadczenia w polityce, poradziła sobie z niewątpliwie trudnymi zadaniami stojącymi przed nowymi władzami w trakcie pierwszego roku na stanowisku premiera?

Chińczycy nad Senkaku

Autorzy: 
Jan Wołowski

W minionym tygodniu byliśmy świadkami kolejnej odsłony sporu między Chinami i Japonią o przynależność wysp Senkaku/Diaoyu. Nad spornym archipelagiem przeleciał samolot patrolowy należący do China Marine Surveillance (CMS, 中国海监) podlegającej State Oceanic Administration (SOA, 国家海洋局), rządowej agencji odpowiedzialnej za nadzór i administrowanie obszarami morskimi ChRL. Jest to pierwszy przypadek wykorzystania samolotów w tym konflikcie.

Złota Tarcza Chin

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Izabela Brożyna

W piątek, 19 października New York Times opublikował artykuł dotyczący majątku premiera Chin, Wen Jiabao oraz jego najbliższej rodziny. Kwota na którą opiewa według doniesień gazety dobytek Jiabao to około 2,7 mld $. Informacja wydaje się szokująca biorąc pod uwagę permanentne podkreślanie swojego skromnego pochodzenia przez rodzinę premiera. Artykuł NYT szybko został usunięty z internetowych wydań dostępnych w Państwie Środka. Zablokowano także dostęp do całej anglo oraz chińskojęzycznej wersji strony amerykańskiego dziennika. To nie pierwszy przypadek stosowania cenzury w Chinach, warto więc przyjrzeć się tej tematyce bliżej.

Zachowując optymizm zapomnijmy o strategicznym partnerstwie

Autorzy: 
Jan Wołowski

Relacje polsko-chińskie są najlepsze od lat. Obserwujemy coraz częstsze kontakty polityczne, gospodarcze i kulturalne. Nie zmienia to faktu, że Polska nigdy nie stanie się realnym strategicznym partnerem Państwa Środka.

Chiny się zbroją

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Stanisław A. Niewiński

W pierwszej połowie sierpnia bieżącego roku media zajmujące się sprawą obniżenia ratingu amerykańskiej gospodarki podały bardzo interesującą informację. Z portu w mieście Dalian (prowincja Liaoning) wypłynął w morze pierwszy chiński lotniskowiec. Najnowszy nabytek chińskiej marynarki wojennej jest dawnym, nieukończonym radzieckim lotniskowcem o nazwie „Wariag. Chińczycy zakupili go w latach 90-tych od Ukrainy, a następnie zmodernizowali. Okręt nieoficjalnie noszący nazwę „Shi Lang” – od imienia admirała, który w XVII wieku podbił Tajwan – jest kolejnym elementem gwałtownego procesu unowocześniania chińskich sił zbrojnych. Wywołuje on na całym świecie ciekawość, podziw, ale i strach oraz pytania o ostateczny cel chińskich zbrojeń.

Podsumowanie wizyty prezydenta Bronisława Komorowskiego w Chinach

Autorzy: 
Stanisław A. Niewiński

Przez znaczną część zmierzającego ku końcowi tygodnia byliśmy świadkami wizyty prezydenta Bronisława Komorowskiego w Chińskiej Republice Ludowej. Ostatnia podróż polskiej głowy państwa do Chin miała miejsce aż 14 lat temu. To niemal półtorej dekady różnicy. Obie wizyty odbywały się także w różnym kontekście sytuacyjnym. Prezydent Aleksander Kwaśniewski przybywał do Chin, gdy państwo to znaczyło znaczniej mniej, niż dzisiaj. W Polsce schyłku lat 90tych członkostwo w NATO oraz UE uznawano za dogmat, resztę globu traktując generalnie jako obszary mało istotne. Dzisiaj Chiny są drugą gospodarką świata, zaś świat łaciński traci wiodącą rolę w relacjach międzynarodowych. Biorąc pod uwagę znaczną przestrzeń czasową oraz konteksty dzielące oba te wydarzenia, można śmiało powiedzieć, że mieliśmy do czynienia z faktem wyjątkowym. Co prezydentowi udało się uzyskać w Państwie Środka?

Media w służbie Kim Dzong Ila

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Andrzej Bober

Prasa w Korei Północnej

Dostęp do mediów w Korei Północnej jest mocno ograniczony. Bieżące „osiągnięcia” reżimu Kim Dzong Ila opisuje zaledwie 5 dzienników, których obcokrajowiec na pewno nie nabędzie w żadnym kiosku.

Kim Dzong Il (1941-2011)

Autorzy: 
Stanisław A. Niewiński

Dziś w godzinach porannych północnokoreańska telewizja poinformowała o śmierci przywódcy tego kraju Kim Dzong Ila. Zgon człowieka rządzącego ostatnim komunistycznym państwem świata nastąpił 17 grudnia o 8:30 czasu miejscowego, czyli o 0:30 czasu polskiego. Jako oficjalny powód śmierci podaje się zawał serca spowodowany „fizycznym i umysłowym przepracowaniem”. Kim Dzong Il miał 69 lat. Panował w Północnej Korei łącznie 17 lat.

Relacje Chiny- UE: Czy kryzys w strefie euro zredefiniuje „partnerstwo”?

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Agata Jaskot

W obliczu kryzysu finansowego, niejeden z obserwatorów obecnej sytuacji gospodarczej w Europie, podobnie jak prezydent Francji, brał pod uwagę możliwość udzielenia finansowej „pomocy” przez władze w Pekinie. Nicolas Sarkozy po kolejnym spotkaniu liderów europejskich w sprawie ratowania strefy euro stwierdził, że nie widzi przeszkód w tym, aby Chiny, posiadające 60% światowych rezerw walutowych, zamiast inwestować w dolary przestawiły się na inwestycje w euro. Jednak mimo imponującej dynamiki, z jaką rozwijają się oficjalnie zainicjowane w 1975 roku relacje Unii Europejskiej (wcześniej Wspólnot Europejskich) z Chińską republiką Ludowo-Demokratyczną (ChRL), Europa w rozwiązywaniu problemów strefy euro powinna liczyć przede wszystkim na siebie.

Problem uchodźstwa w Indiach Północno-Wschodnich

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Luiza Działowska, Judyta Latymowicz

W lutym i marcu tego roku przebywałam w Indiach, gdzie wraz z dwójką znajomych prowadziliśmy badania terenowe w ramach projektu naukowego Koła Wschodniego UW i Uniwersytetu Warszawskiego pt. „Tworzenie nowych jednostek administracyjnych w Indiach. Przyczyny, kryteria, konsekwencje”. Dla mnie była to także możliwość zebrania dodatkowych materiałów do mojej pracy magisterskiej, dotyczącej problemu uchodźstwa we współczesnych Indiach, w której skoncentrowałam się na regionie północno-wschodnim i uchodźcach w Bengalu Zachodnim.

O problemach Tybetu raz jeszcze

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Izabela Modzelewska

Pisząc o Tybecie z perspektywy człowieka Zachodu trudno uniknąć oskarżeń o stronniczość bądź „antychińskość”. Nie powinno jednak dziwić, szczególnie w doświadczonej przez lata komunizmu Polsce, że łatwo przychodzi nam sympatyzować z Tybetańczykami. Nikt kto racjonalnie analizuje problematykę międzynarodową nie nawołuje do walki o niepodległość Tybetu. Niemniej jednak uznając Tybet za część Chin (co czyni przecież większość krajów świata), nie powinno się pozostawać zupełnie obojętnym na problematykę przestrzegania praw człowieka przez chińskie władze. Czy rozwój gospodarczy ChRL i zmiany zachodzące w świadomości społecznej Chińczyków pozwolą na uregulowanie „kwestii tybetańskiej” w niedalekiej przyszłości?

Obniżenie ratingu amerykańskiej gospodarki, czyli kłótnie w chimerykańskiej rodzinie

Autorzy: 
Stanisław A. Niewiński

Na początku sierpnia bieżącego roku agencja ratingowa Standard&Poor’s zdecydowała się zmienić ocenę amerykańskiej zdolności kredytowej. Agencja obniżyła ją z poziomu AAA (najwyższego) do AA+. Informacja ta wywołała szok w globalnej gospodarce. Giełdy na całym świecie zanotowały spadki nawet o ponad 5%. Spadek kursu zanotował dolar, natomiast gwałtownie w górę poszybował kurs franka szwajcarskiego. Ekonomiści na całym świecie bili na alarm. Pojawiają się aluzje, że decyzja agencji Standard&Poor’s jest początkiem drugiej fali światowego kryzysu. Politycy – głównie europejscy – starali się umiarkowanie komentować toczące się wydarzenia. Bardzo istotna w tym kontekście wydaje się być ostra reakcja władz Chin, które były bardzo zaniepokojone zaistniałą sytuacją.

Stanowisko ChRL odnośnie Tybetu w kontekście 60 rocznicy pokojowego wyzwolenia

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Izabela Modzelewska

Pod koniec lipca wiceprezydent Chin Xi Jinping gościł w Tybecie przy okazji obchodów 60 rocznicy pokojowego wyzwolenia Tybetu przez Chińską Armię Ludowo-Wyzwoleńczą (ChALW). Jego przemówienie stało się okazją do zaprezentowania aktualnego stanowiska chińskich władz w trudnej kwestii tybetańskiej, wywołującej żywe zainteresowanie społeczności międzynarodowej, szczególnie w krajach Zachodu.

Japońska "filantropia" w Azji Południowo-Wschodniej

Autorzy: 
Edyta Bednarek

Po drugiej wojnie światowej percepcja Kraju Kwitnącej Wiśni w Azji Południowo-Wschodniej była, delikatnie mówiąc, nienajlepsza. Jeszcze w 1991 roku były premier Singapuru Lee Kuan Yew twierdził, że pozwolenie Japonii na udział w operacjach pokojowych, to jak „karmienie czekoladkami likierowymi alkoholika na odwyku”. I choć nadal nieufnie spogląda się na rozwój japońskich Sił Samoobrony, to w przeprowadzonej w 2008 roku przez japońskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych ankiecie ponad 90 proc. respondentów z Indonezji, Malezji, Filipin, Singapuru, Tajlandii oraz Wietnamu uznało Kraj Wschodzącego Słońca za przyjazny i godny zaufania. Jak to się stało? Odpowiedź jest prosta – pieniądze.

Społeczno-gospodarcza sinizacja Tybetu

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Izabela Modzelewska

Sinizacja oznacza proces wdrażania, w sposób przymusowy, chińskiego języka, tradycji, kultury oraz rozwiązań gospodarczo – społecznych. Z występowaniem tego zjawiska mamy do czynienia też wtedy, gdy liczba ludności chińskiej na terenie innego państwa przewyższa ludność miejscową. Procesowi sinizacji podlegają m.in. Tybetańczycy.

COVEC, czyli koniec chińskich inwestycji w Polsce

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Jan Wołowski

Kiedy w 2009 roku zawarto z chińskim konsorcjum umowę na budowę dwóch odcinków autostrady A2 cieszono się, że oto stajemy się częścią inwestycyjnej strategii Pekinu w Europie. W świetle obecnych problemów z chińskim wykonawcą padają sugestie, że po takich doświadczeniach nie ma co liczyć na kolejne inwestycje Państwa Środka w naszym kraju. Wydaje się, iż nawet jeśli COVEC dokończy ostatecznie prace na A2, skutki wizerunkowe, często tak niedoceniane przez Chińczyków, mogą być dla nich katastrofalne.

Specyfika historii relacji chińsko-tybetańskich

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Izabela Modzelewska

We współczesnej Europie, po paśmie traumatycznych wydarzeń z czasów II wojny światowej oraz po rozpadzie Związku Radzieckiego w 1991 roku, granice między państwami są na naszym kontynencie stałe, niezmienne. W ostatnich latach mieliśmy jednak, na obszarze byłej Jugosławii, do czynienia z odłączeniem się Kosowa, powstaniem osobnych państw: Serbii oraz Czarnogóry. Nasilają się również tendencje separatystyczne m.in. Katalończyków i Basków. Dążenia te związane są głównie z walką o uzyskanie szerszej autonomii w ramach danego państwa.

Czy Japonia doświadczy politycznego tsunami?

Autorzy: 
Stanisław A. Niewiński

W połowie marca tego roku, cały świat był świadkiem przerażających wydarzeń, które miały miejsce w Japonii. 11 marca w pobliżu miasta Sendai doszło do trzęsienia ziemi o sile 9 stopni w skali Richtera. Było to najsilniejsze trzęsienie ziemi w Kraju Kwitnącej Wiśni od 140 lat. Liczba ofiar i zniszczenia nie były duże, gdyż Japończycy są chyba narodem najlepiej w świecie przygotowanym na takie zagrożenia. Najgorsze miało dopiero nadejść. Trzęsienie ziemi spowodowało ogromną, dochodzącą do 10 m, falę tsunami. Uderzyła ona we wschodnie wybrzeże Japonii. Liczba ofiar tragedii do dziś nie jest w pełni ustalona. Policja twierdzi, że ponad 16 tys. osób należy uznać za zabite, tudzież zaginione. Potwierdzono śmierć 6405 osób. 2409 ludzi jest rannych. Jakby tego było mało doszło do awarii w elektrowniach atomowych w prefekturze Fukushima. Naród, który jako pierwszy doświadczył skutków broni jądrowej, ponownie musi stawić czoło niebezpieczeństwu energii atomowej. Świat z niepokojem oczekuje dalszych wieści z Japonii. Po tragedii orędzie do zbolałego społeczeństwa wygłosił cesarz Akihito. Premier Naoto Kan stwierdził, że kraj przeżywa najpoważniejszy kryzys od czasów II wojny światowej i zaapelował o narodową jedność.

Ekonomiczne wstrząsy wtórne

Autorzy: 
Jan Wołowski

Na całym świecie ekonomiści rozpoczęli dyskusje nad gospodarczymi skutkami trzęsienia ziemi w Japonii. Obserwując spadające notowania giełdowe oraz wstępne szacunki strat - trudno o optymizm. Instytucje finansowe prześcigają się w prognozach, starając się ocenić wpływ kataklizmu na tegoroczny wzrost japońskiego PKB. Nie brakuje jednak sugestii, że paradoksalnie zeszłotygodniowe trzęsienie ziemi będzie miało zbawienny wpływ na gospodarkę Kraju Kwitnącej Wiśni.

Fukushima - japoński Czarnobyl, czy wymysł mediów?

Autorzy: 
Jan Wołowski

W dzień po tragicznym w skutkach trzęsieniu ziemi w Japonii cała uwaga światowych mediów skupiła się na jednej z licznych japońskich elektrowni atomowych. Choć władze w Tokio, jak i wielu ekspertów z całego świata, zapewniają, że nie istnieje zagrożenie skażeniem radioaktywnym, to media już porównują zaistniałą sytuację do wybuchu elektrowni w Czarnobylu w 1986 roku. Czy takie porównania są uprawnione? A może padliśmy ofiarą medialnej pogoni za sensacją?

Premier Kan - "straty kolosalne"

Autorzy: 
Jan Wołowski

Władze w Tokio zmagają się z konsekwencjami piątkowego trzęsienia ziemi i wywołanej nim potężnej fali tsunami. Premier Naoto Kan stwierdził, że „straty są kolosalne”, a wyzwanie stojące przed Japończykami „bez precedensu”. Do działań ratunkowych skierowano 50 tys. żołnierzy Sił Samoobrony.

Rośnie liczba ofiar trzęsienia ziemi w Japonii

Autorzy: 
Jan Wołowski

Z godziny na godzinę rośnie liczba ofiar trzęsienia ziemi w Japonii. Oficjalne źródła informują już o co najmniej 133 ofiarach śmiertelnych. Jednakże media donoszą również, że policja odnalazła w Sendai być może nawet 200-300 ciał, rozrzuconych wzdłuż wybrzeża przez niszczycielski żywioł. Ponad 500 osób uznaje się za zaginione. Nieznany jest także los 100 pasażerów statku porwanego przez fale tsunami.

Trzęsienie ziemi w Japonii

Autorzy: 
Jan Wołowski

Potężne trzęsienie ziemi nawiedziło Japonię. Pierwsze doniesienia mówią o sile 8,9 stopni w skali Richtera. Epicentrum trzęsienia znajdowało się około 20 km pod dnem Pacyfiku, w odległości mniej więcej 140 km od położonego w północno-wschodniej części Japonii miasta Sendai, 400 km od stolicy kraju Tokio. Światowe media obiegły przerażające zdjęcia gigantycznych fal tsunami wdzierających się w głąb lądu. Policja potwierdza jak na razie 32 ofiary śmiertelne. Z kolei państwowa telewizja NHK mówi już o co najmniej 44 ofiarach

Szczypta refleksji o protestach społecznych w Chinach

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Stanisław A. Niewiński

Chcemy jedzenia, chcemy mieszkań, chcemy sprawiedliwości oraz Niech żyje wolność i demokracja. Do skandowania powyższych haseł podczas demonstracji w 13 największych chińskich miastach zachęcał internetowy apel, opublikowany 20 lutego. Nie wiadomo kto był jego autorem. Przypuszcza się, że mogli nimi być chińscy dysydenci mieszkający zagranicą. Niewykluczone, iż liczyli na spowodowanie w Państwie Środka wydarzeń podobnych do tych, które przeżywa obecnie świat islamski.

Chiny 2011 - rok królika rokiem przygotowań?

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Jan Wołowski

1 stycznia Chińczycy razem z resztą świata radośnie powitali Nowy Rok. Jakie perspektywy rysują się przed wschodnioazjatyckim mocarstwem? Jakie Chiny będziemy oglądać w roku królika? Przynajmniej kilka przesłanek każe sądzić, iż będzie to przede wszystkim rok przygotowań.

Konflikt Koreański

Autorzy: 
Monika Stawiarska
Po wojnie koreańskiej toczącej się w latach 1950-1953, strony walczące podpisały rozejm 27 lipca 1953 w Panmundżomie. Ustalono również strefę demarkacyjną, czyli pas 4 kilometrów dzielący Półwysep Koreański na wysokości 38 równoleżnika. Jednak Korea Północna złamała rozejm z 1953 roku, przeprowadzając 23 listopada 2010 roku atak artyleryjski na południowokoreańską wyspę Yeonpyeong na Morzu Żółtym. Podczas godzinnego ostrzału zginęły dwie osoby, a ponad 18 zostało rannych. W wyniku natarcia mniej więcej 70 domów stanęło w płomieniach, a ok. 1200 mieszkańców wyspy poddano ewakuacji. Napaść Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej spowodowała wzburzenie na arenie międzynarodowej. Pomoc zadeklarował m. in. Prezydent USA Barack Obama.

Spór o Kuryle wciąż żywy

Autorzy: 
Małgorzata Stańczyk
1 listopada 2010 roku prezydent Rosji Dmitrij Miedwiediew złożył wizytę na Kunashirze, jednej ze spornych z Japonią wysp. Była to pierwsza wizyta przywódcy ZSRR/Rosji na tych terenach. Wizyta prezydenta wzbudziła nie będący zaskoczeniem protest Tokio. Od 65 lat kwestia spornych wysp rzuca cień na relacje japońsko-rosyjskie.
Wyspa Kunashir, na której rosyjski prezydent złożył wizytę, należy wraz z wyspami Etorofu, Shikotan i grupą wysp Habomai do spornych terenów między Japonią i Rosją nazywanych przez Japonię Terytoriami Północnymi a przez Rosję Kurylami Południowymi. Wyspy wchodzą w skład utworzonego w 2000 r. na mocy reformy administracyjnej, Dalekowschodniego Dystryktu Federalnego.
 

Korea i Tajwan, czyli osiągając dobrobyt różnymi drogami

Autorzy: 
Artur Kowalczyk
Azja gospodarczo rozwija się obecnie z niesamowitą dynamiką i mało kto odważył by się temu zaprzeczyć. Kolejne kraje wkraczają po licznych reformach a nawet zmianach ustrojowych na ścieżkę wzrostu. Potocznie jednak pierwszymi „azjatyckimi tygrysami” okrzyknięto cztery państwa: Koreę Południową, Hangkong, Singapur i Tajwan.
 

Do trzech razy sztuka - czyli Obama w Indonezji

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Piotr Śmieszek
Jak mówią starsi i bardziej doświadczeni życiowo, przysłowia są mądrością narodu. Przytaczając zaś adekwatne do tematu artykułu przysłowia, dochodzimy do prostej prawdy, że do trzech razy sztuka, co ma wisieć nie utonie lub, co się odwlecze….
Tak właśnie z czystym sumieniem można potraktować zakończoną kilka dni temu wizytę Baracka Obamy w Republice Indonezji.
 
Pierwszy czarnoskóry prezydent „Światowego Super Mocarstwa” zapowiadał swoje przybycie do Indonezji praktycznie już od momentu objęcia fotela prezydenckiego w Białym Domu ponad 2 lata temu.

Cmentarze Santa Cruz

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Piotr Śmieszek
Są święta, które należy świętować, święta, które należy przeżywać, lecz są też i takie, które skłaniają do zadumy i refleksji.
 
Nie ma wątpliwości, że do takich właśnie zaliczyć należy nadchodzące dni Zmarłych i Wszystkich Świętych. Obchodzimy je szczególnie uroczyście i wymownie nad Wisła i może stąd patriotyczna nuta, choć nie polska do końca refleksja o zmarłych.
 
27 października 1991 roku w Dili we wschodniej części  Timoru, żołnierze ABRI (Armii Republiki Indonezji) zastrzelili modlącego się w kościele świętego Antoniego 18-latka Sebastio Gomes Rangela. Tego samego dnia po południu zastrzelono na ulicy również innego młodego Timorczyka.
 

Kto zabił Benazir Bhutto?

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Krzysztof Iwanek
Opublikowany 15 kwietnia 2010 r. raport komisji ONZ w sprawie mordu na Benazir Bhutto na nowo rozpalił dyskusje na temat tego czynu i tożsamości jego wciąż nieznanych mocodawców.  Poniższy tekst również nie wyjaśni jednoznacznie, kto stoi za morderstwem pakistańskiej polityk. Będzie to próba przedstawienia pewnych tropów, wątków i informacji, które pozwalają jedynie wysnuć kilka hipotez odnośnie tego wydarzenia.

Sport i polityka

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Łukasz Smalec
Piłka nożna- temat na pozór nie mający nic wspólnego z polityką po raz kolejny może odegrać ważna rolę na arenie międzynarodowej. Kraj zapomniany przez świat, rządzony przez „stalinowski reżim” co jakiś czas stara się o sobie przypomnieć, tym razem jednak zainteresowanie opinii publicznej ma swoje źródło zupełnie gdzie indziej. Dobry występ drużyny piłkarskiej z dalekiego kraju stał się impulsem dla pewnej liberalizacji drakońskich metod stosowanych przez reżim.
 

Chińska droga do transformacji

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Marcin Jurzysta
Pisać o Chinach na pewno nie jest łatwo. W końcu kultura, czy w ogóle mentalność ludzi żyjących w Azji jest dalece inna od naszej zachodnioeuropejskiej rzeczywistości. Ujęcie transformacji gospodarczej tego kraju, zdaje się być zadaniem jeszcze trudniejszym, bo obok problemów  o jakich wspomniałem wcześniej, dochodzi jeszcze specyfika gospodarowania mieszkańców tego kraju wypracowana w ciągu wieków. 
 

Koreańska beczka prochu

Autorzy: 
Łukasz Smalec
Począwszy od zakończenia drugiej wojny światowej Półwysep Koreański pozostaje jednym z najbardziej newralgicznych punktów na naszym globie. Wzdłuż linii demarkacyjnej równoleżnika 38o N dochodziło do niezliczonych incydentów zbrojnych. W chwili obecnej niebezpieczeństwo wybuchu konfliktu zbrojnego staje się bardzo prawdopodobne za sprawą niedawnych wydarzeń.
 
Ostatnie wydarzenia, które miały miejsce na wodach oblewających Półwysep Koreański sprawiły, że po raz kolejny oczy całego świata nerwowo zaczęły spoglądać na Seul i Phenian. Zagrożenie dla bezpieczeństwa regionu zostało wywołane przez zatonięcie południowokoreańskiej korwety PCC-772 „Cheonan” 26 marca 2010 roku na Morzu Żółtym.  
 

Kirgiskie Deja-Vu

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Jan Wołowski
5 lat po tulipanowej rewolucji prezydent Bakijew podzielił los poprzednika.
 
Analizując ostatnie wydarzenia w Biszkeku odnosi się wrażenie, że w Kirgistanie cofnął się czas. Wprawdzie Kirgiz zszedł z konia, ale mentalność stepowego wojownika pozostała. Wyniesiony do władzy w wyniku rewolucji w 2005 roku prezydent Kurmanbek Bakijew został zmieciony z kirgiskiej sceny politycznej niczym jego poprzednik Askar Akajew. Co takiego zdarzyło się przez te 5 lat, że bohater ulicznych protestów tulipanowej rewolucji został okrzyknięty jeszcze gorszym tyranem niż jego poprzednik? Kto i jaki wpływ miał na ostatnie wydarzenia? W czyim interesie leżała zmiana na szczytach władzy w Biszkeku? 

Singapur is a fine country

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Piotr Kowalczyk
Na początku lat. 90 ub. wieku pewien polityk zapewniał Polaków, że pod jego rządami kraj stanie się drugą Japonią. Wspomnienie o tym kraju budziło skojarzenie o kraju niesamowicie rozwiniętym technologicznie.

Won stary WON

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Nicolas Levi
Nieprzewidywalny a także krwawy reżim Kim Jong Ila dał przykład nadgorliwego okrucieństwa. W Phenianie prawdopodobnie rozstrzelano Pak Nam Gi, bliską osobą Kim Jong Ila. Dlaczego Pak Nam Gi zginął? Bo został uznany za winnego źle przeprowadzonej reformy walutowej oraz za fatalny stanu gospodarki Korei Północnej. 

Zapomniana monarchia Himalajów

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Ronald Lasecki
Upadek w maju 2008 r. panującej w Nepalu dynastii Szachów oraz zniesienie w tym kraju monarchii zwróciło uwagę świata na podniebne himalajskie królestwo. Dramatyczne wydarzenia towarzyszące wstąpieniu na tron i panowaniu króla Gyanendry (2001-2008), a mianowicie rozpoczęta jeszcze w 1996 r. maoistowska rebelia, zmasakrowanie rodziny królewskiej na początku czerwca 2001 r. i wreszcie wprowadzenie stanu wyjątkowego w lutym 2005 r. (co jednak nie pomogło królowi uratować tronu), przyćmiły nieco wydarzenia wokół innej, mało znanej, położonej w tym samym regionie monarchii, jaką było istniejące od 1380 r. (lub od 1450 r. - brak co do tego zgodności w literaturze) Królestwo Mustangu.

Malezyjski cud gospodarczy

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Sergiusz Prokurat
Często naśladując Europę Zachodnią czy Stany Zjednaczone zapominamy, że kraje te gdy były na niższym poziomie rozwoju, prowadziły zupełnie inną politykę gospodarczą. Nie chcemy zauważać, że świat nie kończy się na tych dwóch kontynentach, więc traktujemy resztę świata z pobłażaniem, jakby przysługiwała im rola gospodarczych czeladników pobierających jedynie nauki od Zachodu. To błąd, którego trzeba unikać. Warto pamietać zwłaszcza o Malezji, która jest wspaniałym przykładem na długotrwały i ogromny rozwój gospodarczy, osiągnięty w stosunkowo krótkim czasie. Azja była ostatnich latach jest najdynamiczniej rozwijającym się regionem na świecie.
 

Kto pilnuje wiśniowego sadu?

Autorzy: 
Filip Frąckowiak
Ostatnio wiele pisze się o powrocie Japonii do gry na scenie stosunków międzynarodowych. Wydaje się pewne, że nie może być mowy o znaczącej roli w światowej polityce bez silnej i aktywnej armii. Kłopot polega na tym, że konstytucja Cesarstwa z okresu powojennej okupacji USA zabrania posiadania Japonii sił ofensywnych. Trudno będzie dokonać zmian konstytucyjnych, ale racja stanu rządzonej przez Shinzo Abe Japonii będzie ewoluować tak, jak zmienia się sytuacja w regionie.

Indie - koniec cudu?

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Jan M. Fijor
Amerykański finansista Warren Buffett powiedział kiedyś, że „obraz gospodarki jest lepiej widoczny przez tylną, zakurzoną szybę, niż przez czysto umytą szybę przednią”. Spostrzeżenie to pasuje do sytuacji panującej w Indiach.
 

Indonezja w perspektywie ostatnich dziesięciu lat

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Piotr Szczepaniak
Gdy wspierająca rządy generała Suharto Indonezyjska Partia Demokratyczna znalazła się w stanie wewnętrznej walki na frakcje w 1996 roku, nikt nie przewidywał rychłego upadku rządzącego tym krajem autokraty.

Indie wychodzą na Ocean

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Paweł Witecki
Historia pokazuje, że kto kontroluje Ocean Indyjski, ten rządzi Indiami. Dopóki radżowie i sułtani indyjscy dysponowali silną flotą oceaniczną, udawało im się utrzymywać niezależność. Włączenie półwyspu do Imperium Brytyjskiego stało się możliwe dopiero po uczynieniu z Oceanu mare nostrum Londynu. Siłą rzeczy, współczesny wzrost potęgi Indii musi iść w parze z walką New Delhi o dominację na południowym akwenie.

Kosmiczne Chiny

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Piotr Szczepaniak
17 października, po 115 godzinach i 32 minutach lotu powrócił na ziemię chiński statek kosmiczny „Shenzhou-6”. To była druga załogowa misja z rzędu i drugi wielki sukces Chińczyków po pamiętnym locie z 2003 roku. To oznacza, iż Państwo Środka jest jednym z trzech krajów świata, posiadających pełną zdolność przeprowadzania załogowych misji w przestrzeni kosmicznej. Ale fakt ten niesie ze sobą dużo bardziej znaczące konsekwencje – potwierdzenie mocarstwowych ambicji i posiadanie odpowiedniego zaplecza naukowo-technicznego, aby takie zamiary zrealizować.

Dyplomatyczne potyczki w Azji Centralnej

Autorzy: 
Michał Chabros

Korespondencja z Biszkeku

 
Amerykańska obecność, tak polityczna jak i militarna w Azji Centralnej jest coraz bardziej kwestionowana przez same rządy postradzieckich republik i Rosję, która prowadzi coraz bardziej aktywną politykę w regionie. Ochładzają się więc automatycznie stosunki Waszyngtonu z państwami regionu.
 

Biotechnologia po azjatycku

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Ryszard Zalski
Ostatnia dekada poprzedniego stulecia była pełna uznania Zachodu pod adresem azjatyckich gospodarek. Przeświadczenie to zachwiał dopiero kryzys lat 1997-1998. Okazało się jednak, że dzięki wspólnym wysiłkom i konsekwencji w regionie, a także dzięki międzynarodowej pomocy, “tygrysy” i “smoki” szybko i z niego wyszły. Od pewnego czasu dynamicznie rozwijające się gospodarki azjatyckie zaczynają konkurować zarówno między sobą, jak i ze Stanami Zjednoczonymi oraz Unią Europejską, w jednej z najszybciej rozwijających się dziedzin biznesu – biotechnologiach.
 

Azja | Wiadomości

22 września 2015, 15:37 | Marta Majczak | Reuters.com
26 sierpnia 2015, 21:44 | Marta Majczak | CNN

Afganistan | NEWS

23 września 2015, 14:23 | Marta Majczak | Reuters.com
28 sierpnia 2015, 18:37 | Marta Majczak | CNN
29 kwietnia 2012, 13:59 | Maria Amiri
07 listopada 2011, 8:48 | Dominik Rajca - http://news.yahoo.com
26 kwietnia 2011, 17:17 | Dominik Rajca/ www.bbc.co.uk

Państwa

 
 

Reklama

Polecamy serwisy