Newsletter "Stosunków Międzynarodowych"

dostarcza 
Podaj swój adres e-mail:


Dyplomacja | Instytucje państwa w stosunkach międzynarodowych

 

Głowa państwa

 
Głowa państwa jako najwyższy organ władzy, państwowej posiada wyjątkową pozycje w reprezentowaniu państwa na arenie międzynarodowej. W zależności od państwa jest to realna władza (np. prezydent Francji) lub jedynie funkcje reprezentacyjne (królowa brytyjska). W niektórych przypadkach (np. USA gdzie prezydent jest jednocześnie szefem rządu) osoba reprezentująca na zewnątrz może być jednocześnie twórcą polityki zagranicznej.
 
Prawo międzynarodowe nie rozróżnia czy reprezentantem jest jedna osoba (większość państw), dwuosobowa (San Marino) czy kolegialna jak w Szwajcarii. Wg. norm prawa zwyczajowego obowiązuje zasada ius repraesentationis omnimodae oraz prawa do "immunitetu suwerena".
 
Wspomniana powyżej norma wywodzi się z praktyki okresu feudalnego, kiedy władza monarchy była rzeczywista. Współczesne "demokratyczne" konstytucje i systemy prawne ograniczają te prawa do wysyłania i przyjmowania przedstawicieli dyplomatycznych, podpisywania umów międzynarodowych bez potrzeby przedstawiania pełnomocnictw oraz ogłaszania stanu wojny i pokoju. I te prawa ograniczają się często do formalnego podpisywania dokumentów i listów uwierzytelniających przedstawianych przez rząd.
 
Wg polskiej Konstytucji z 1997 roku: "Głową państwa jest prezydent, będący najwyższym przedstawicielem Rzeczpospolitej Polskiej w stosunkach międzynarodowych". Artykuł 133 mówi:
 
1.Prezydent Rzeczypospolitej jako reprezentant państwa w stosunkach zewnętrznych:
 
1) ratyfikuje i wypowiada umowy międzynarodowe, o czym zawiadamia Sejm i Senat,
 
2) mianuje i odwołuje pełnomocnych przedstawicieli Rzeczypospolitej Polskiej w innych państwach i przy organizacjach międzynarodowych,
 
3) przyjmuje listy uwierzytelniające i odwołujące akredytowanych przy nim przedstawicieli dyplomatycznych innych państw i organizacji międzynarodowych.
 
2. Prezydent Rzeczypospolitej przed ratyfikowaniem umowy międzynarodowej może zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem w sprawie jej zgodności z Konstytucją.
 
3. Prezydent Rzeczypospolitej w zakresie polityki zagranicznej współdziała z Prezesem Rady Ministrów i właściwym ministrem.
 
Wg artykułu 126 prezydent "Stoi na staży suwerenności i bezpieczeństwa państwa oraz nienaruszalności i niepodzielności jego terytorium".
 
Prezydent posiada immunitety i przywileje nie jako osoba lecz jako głowa państwa. (zatem wygasają w momencie ustania sprawowania urzędu). Ich celem jest umożliwienie nieskrępowanego reprezentowania swojego państwa. Wygasają one wraz z zakończeniem sprawowania urzędu. Przywileje i immunitety obowiązują za granicą, o ile prezydent nie podróżuje incognito. Poza pewnymi wyjątkami nie podlega wtedy jurysdykcji karnej i administracyjnej, częściowo cywilnej. Z powodów praktycznych, kurtuazyjnych objęte są nimi także świata i rodzina prezydenta. Większość państw przewiduje zaostrzone sankcje karne na zamach na zdrowie lub życie reprezentanta obcego kraju. Przywilej nietykalności obejmuje także rezydencję (lub miejsce pobytu), środki lokomocji, korespondencję.
 
Od czasu Traktatu Wersalskiego następuje stopniowe odchodzenie od odpowiedzialności cywilnej władcy za decyzje polityczne, przenosi się to zatem także na obszar polityki zagranicznej. Po drugiej wojnie światowej wręcz zasadą stało się karanie odpowiedzialnych za zbrodnie i przestępstwa międzynarodowe, choć praktyka ta budzi duże kontrowersje.
 
Parlament
Rząd i premier
Ministerstwo Spraw Zagranicznych
Ministerstwo Gospodarki
Tags:

Reklama