Newsletter "Stosunków Międzynarodowych"

dostarcza 
Podaj swój adres e-mail:


Edukacja | Doktryny polityczne i wojskowe

 

DOKTRYNA POLITYCZNA:

 
W stosunkach międzynarodowych to całokształt poglądów grupy społecznej lub klasy politycznej na problem lub interes międzynarodowy. Określenie używane jest także jako konkretny program działania państwa czy grupy państw w polityce zagranicznej i stosunkach międzynarodowych. Doktryna polityczna często ściśle powiązana z doktryną wojenną.
 

DOKTRYNA WOJENNA: 

 
Oficjalnie zaakceptowany przez państwo lub koalicję państw zespół idei, poglądów i wytycznych określających koncepcję wojny, sposób jej prowadzenia i przygotowywania. Jest to określenie ogólniejsze niż strategia wojenna, która szczegółowo określa sposób prowadzenia wojny i przewiduje ruchy nieprzyjaciela. Na rodzaj obowiązującej doktryny wojennej wpływają takie czynniki jak: sytuacja polityczna wewnętrzna i międzynarodowa, zasoby kraju, potencjał gospodarczy, poziom naukowo-techniczny, doświadczenia prowadzenia wojny i inne. Wyróżniamy trzy zasadnicze typy doktryn wojennych: obronny (defensywny), zaczepny (ofensywny) i zaczepno-obronny (mieszany). W czasach zimnej wojny doktryny wojenne zmieniały się one wraz z prezydentami USA i postępem technicznym. Dziś z doktryn globalnych i określonych przeciw jednemu wrogowi ewoluują w stronę regionalnych i przeciw zróżnicowanym zagrożeniom.

 

Doktryna dobrego sąsiedztwa

Autorzy: 
Inf. własna
Zapoczątkowana w 1933 roku przez prezydenta Franklina D. Roosevelta polityka Stanów Zjednoczonych wobec Ameryki Łacińskiej. Z powodu zbliżającego się zagrożenia wojną i nazizmem Waszyngton zdecydował się odchodzić od tzw. "dyplomacji kanonierek" i dać więcej autonomii w ramach istniejącego systemu międzyamerykańskiego.

Doktryna chińska "trzech światów"

Autorzy: 
Inf. własna
Jedna z doktryn komunistycznych nakreślona przez Mao-Zedonga i realizowana w pierwszej połowie lat 70tych nieoficjalnie, później jako oficjalna doktryna ChRL. W kwietniu 1974 roku na VI specjalnej sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ przedstawił ją w imieniu rządu Deng-Xiaoping, ówczesny wicepremier Chin. Wg tej doktryny USA i ZSRR stanowiły tzw. "pierwszy świat", Afryka i Ameryka Łacińska to "trzeci świat", a reszta stanowiła "świat drugi".

Doktryna Cartera ("praw człowieka")

Autorzy: 
Inf. własna
Ogłoszona 17 marca 1977 przez prezydenta Cartera na forum Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Głosiła, że "prawa człowieka" przestały być już wyłącznie wewnętrzną sprawą państw ponieważ wszyscy sygnatariusze Karty Narodów Zjednoczonych zobowiązali się do przestrzegania "praw człowieka".

Doktryna Cartera ("pokojowa')

Autorzy: 
Inf. własna
Po raz pierwszy ogłoszona przez prezydenta Jimmi'ego Cartera podczas przemówienia w Kongresie 19 czerwca 1979 (dzień po podpisaniu w Wiedniu układów SALT II z Leonidem Breżniewem). Stwierdzał m.in. że postęp w rozwoju broni atomowej doprowadził do tego, ze jej użycie może oznaczać zagładę biologiczną. Jej treść: "Prawdą doby atomowej jest to, że Stany Zjednoczone i Związek Radziecki muszą żyć w pokoju, bo inaczej nie będziemy żyli wcale. Od początków historii losy ludzi i narodów były kształtowane naprzemian okresami wojny i pokoju.

Doktryna Cartera

Autorzy: 
Inf. własna
Po raz pierwszy ogłoszona w orędziu prezydenta USA Jimmy'ego Cartera do Kongresu 24 stycznia 1980 roku. Doktryna była odpowiedzią na rewolucję w Iranie i odwrócenie się nowych władz od Zachodu co w praktyce przyczyniło się do wybuchu kryzysu naftowego, wkroczenie wojsk ZSRR do Afganistanu.

Doktryna Breźniewa

Autorzy: 
Inf. własna
Zwana jest także doktryną "ograniczonej suwerenności". Przyjęta w 1968 roku doktryna radziecka stwierdzająca że w krajach Układu Warszawskiego obowiązuje ograniczenie suwerenności państw członkowskich na rzecz interesów wspólnoty socjalistycznej (w praktyce ZSRR). Tłumaczono zatem że interwencja w państwie bloku dążącym do secesji nie jest agresją lecz samoobroną przed ingerencją wrogiej ideologii. Była stworzona na potrzeby ideologiczne; potrzebowano usprawiedliwienia interwencji w Czechosłowacji (tzw. Praska Wiosna).

Doktryna 2,5 i 1,5 wojny

Autorzy: 
Inf. własna
 Jedna z doktryn wojskowych okresu wyścigu zbrojeń. Określała symboliczną "ilość" i "wielkość" wojen które USA mogły prowadzić jednocześnie. Pierwotnie USA deklarowały możliwość prowadzenia "2,5 wojny" - jednej w Europie, drugiej w Azji i trzeciej lokalnej. Ta ostatnia miała przy okazji służyć doskonaleniu nowych środków walki. Wojnę nazywano małą przy założeniu że nie stwarzała zagrożenia stabilności USA i wciągnięciu ich do dużej wojny.

Reklama