Newsletter "Stosunków Międzynarodowych"

dostarcza 
Podaj swój adres e-mail:


Zwalczanie terroryzmu międzynarodowego w polskiej polityce bezpieczeństwa

Autorzy: 
Krzysztof Liedel | Recenzja Robert Czulda
Warszawa 2010, Wydawnictwo Difin
 
Doktor Krzysztof Liedel należy do tych autorów, których specjalnie przedstawiać nie trzeba. Dla osób, które dopiero zaczynają interesować się tematyką, wystarczy wspomnieć, że dr Liedel to jeden z najbardziej cenionych polskich ekspertów w zakresie terroryzmu międzynarodowego i jego zwalczania. Swoje doświadczenie zbierał między innymi w Narodowym Centrum Kontrterrorystycznym (Stany Zjednoczone) oraz w Wydziale ds. Przeciwdziałania Zagrożeniom Terrorystycznym MSWiA, którego był naczelnikiem. Obecnie to uznany wykładowca Collegium Civitas.
 
Najnowsza książka K. Liedela, wydana przez warszawskie wydawnictwo Difin, nosi tytuł „Zwalczanie terroryzmu międzynarodowego w polskiej polityce bezpieczeństwa”. Praca składa się z czterech rozdziałów. W pierwszym z nich Autor stara się umiejscowić zagadnienie terroryzmu w kontekście międzynarodowym rozpoczynając od współczesnego postrzegania bezpieczeństwa narodowego i międzynarodowego. Przedstawia również wpływ terroryzmu na bezpieczeństwo międzynarodowe i ład globalny oraz wyznaczniki tego zjawiska jako zagrożenia o charakterze asymetrycznym.
 
Przywoływane są przy tym różne definicje, przy czym Autor słusznie przypomina, że „nie udało się do chwili obecnej osiągnąć consensusu w sprawie prawnej definicji tego pojęcia”. Rozdział drugi również nie traktuje bezpośrednio o Polsce, bowiem w nim Autor omawia przeciwdziałanie terroryzmowi jako element działań na rzecz bezpieczeństwa państwa. Nie tylko na płaszczyźnie politycznej, ale również prawnej, policyjnej, wywiadowczej i militarnej. Nieco miejsca poświęcono profilaktyce. 
 
Właściwa analiza, zgodna z tematem pracy, to dwa ostatnie rozdziały. W trzecim następuje przedstawienie kwestii przeciwdziałania terroryzmowi w Polsce w latach 1989 – 2001, a więc w okresie tak zwanej „pauzy strategicznej”, czy też – jak stwierdził swego czasu Farid Zakaria, „krótkiego czasu beztroski”. Problem terroryzmu międzynarodowego nie pojawiał się w pierwszych polskich dokumentach po odzyskaniu niepodległości, jak choćby w założeniach polityki bezpieczeństwa z 1992 roku czy z 2000 roku. W tym okresie terroryzm nie był traktowany jako autonomiczne, poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego w Polsce. Co więcej, przed 11 września 2001 roku nie istniały w naszym kraju regulacje prawno-karne, penalizujące czyny o charakterze terrorystycznym. Wartością pracy jest to, iż w ujęciu prawnym dokładnie przedstawiono podjęte przez Polskę działania w tym okresie: policyjne, militarne, wywiadowcze i międzynarodowe.
 
Rozdział ostatni, czwarty, koncentruje się na sytuacji po zamachach w Waszyngtonie i Nowym Jorku, których konsekwencją było rozpoczęcie przez Stany Zjednoczony globalnej wojny z terroryzmem i zmiana postrzegania tego zjawiska na świecie. Siłą rzeczy wpłynęło to także na Polskę – jej percepcję zagrożenia oraz politykę międzynarodową i bezpieczeństwa. W tym miejscu przedstawiono ogólną strukturę i kompetencję głównych instytucji zajmujących się przeciwdziałaniem terroryzmowi w Polsce, także stan prawny (w tym dotyczący systemu zarządzania kryzysowego, a także kluczowe zmiany, jakie zaszły po 2001 roku.
 
Podsumowując, jeżeli ktoś oczekuje publicystycznej i barwnej opowieści o tajnikach pracy polskich agentów, o nasyconych mało znanymi ciekawostkami spektakularnych akcjach sił specjalnych znad Wisły, niewątpliwie będzie zawiedziony. Najnowsza książka K. Liedela jest bowiem o czymś innym – to przede wszystkim bardzo istotny przegląd podejmowanych przez Polskę przez ostatnie dwadzieścia lat działań. Autor niezwykle starannie i szczegółowo usystematyzował stan wiedzy. To zdaje się być największą wartością tej książki, która będzie stanowić istotne, a co najważniejsze uporządkowane źródło merytorycznej wiedzy dla wszystkich osób już zajmujących się problematyką, a przede wszystkim dla tych, którzy dopiero poznają skomplikowane meandry działalności antyterrorystycznej i kontrterrorystycznej. 
 

 

Od wydawcy

 
Zwalczanie terroryzmu międzynarodowego to jedno z najważniejszych wyzwań stojących przed współczesnymi państwami w kontekście zapewniania bezpieczeństwa narodowego i międzynarodowego. Terroryzm ze względu na swój charakter, tj. niezwykłą dynamikę, zdolność szybkiego ewoluowania i dostosowywania się do środków bezpieczeństwa stosowanych przez państwa, jest zagrożeniem szczególnie trudnym w zwalczaniu. Terroryzm międzynarodowy jest ponadto zjawiskiem, które rozpatrywać – podobnie jak zwalczać – należy co najmniej w dwóch wymiarach:
– bezpośrednich konsekwencji w postaci ofiar w ludziach oraz strat materialnych,
– konsekwencji o charakterze politycznym.
 
Pierwszy wymiar skutków ataków terrorystycznych nie wymaga szczegółowego omawiania. Więcej uwagi należy poświęcić wymiarowi drugiemu. Z punktu widzenia państwa jest on wyjątkowo istotny – zaburza bowiem relacje społeczne, a zwłaszcza relacje pomiędzy rządem i społeczeństwem. Niezależnie od tego, jak zmienia się rola państwa w stosunku do społeczeństwa, w związku z liberalizacją większości reżimów politycznych na świecie, jednym z podstawowych zobowiązań rządów jest zapewnienie bezpieczeństwa i przestrzegania porządku publicznego na terytorium kraju.
 
W sytuacji, w której rząd, a także kierowane przez niego służby odpowiedzialne za bezpieczeństwo, dopuszczają do zaistnienia ataku terrorystycznego, podważone zostaje zaufanie społeczne do rządzących w najbardziej podstawowej kwestii. Dlatego też dla zachowania stabilności politycznej państwa oraz ze względu na konieczność zapewnienia stosownej ochrony swoim obywatelom muszą powstawać wydajne systemy przeciwdziałania terroryzmowi.
 
Niniejsza publikacja poświęcona jest analizie powstawania polskiej strategii i polityki bezpieczeństwa w odniesieniu do zagrożenia, jakim jest terroryzm międzynarodowy. Odbiciem procesu zmian w obszarze polskiej polityki i strategii bezpieczeństwa było powstawanie systemu przeciwdziałania terroryzmowi międzynarodowemu w Polsce odpowiadającego wymogom współczesnych realiów międzynarodowych. W pierwszej części pracy przedstawiony został terroryzm jako zjawisko zagrażające współczesnym państwom. Analizie poddane zostały różne metody definiowania terroryzmu, kształt optymalnego systemu przeciwdziałania terroryzmowi, a także konieczność wielopłaszczyznowego podejścia do zwalczania terroryzmu.
 
Druga część publikacji skupiona jest przede wszystkim wokół zagadnień związanych ze współczesnym pojmowaniem bezpieczeństwa oraz zagrożeń, z którymi mierzyć się muszą współczesne państwa funkcjonujące w otoczeniu międzynarodowym. Trzecia część publikacji dotyczy kwestii związanych z kształtowaniem polskiej polityki bezpieczeństwa oraz systemu przeciwdziałania terroryzmowi przed 2001 rokiem – w okresie, kiedy Polska angażowała się w działania w tym zakresie przede wszystkim ze względu na swoje zobowiązania międzynarodowe i aktywność na arenie międzynarodowej, a nie ze względu na realność zagrożenia własnego kraju. Analizie poddane zostały tutaj zobowiązania i deklaracje polityczne, aktywność międzynarodowa oraz krajowa (prawna i organizacyjna) Rzeczypospolitej Polskiej.
 
Część czwarta publikacji, najszersza, poświęcona została okresowi po 2001 roku, w którym to czasie terroryzm stał się przedmiotem zainteresowania polskiego rządu ze względu na realność tego zagrożenia dla państwa. Niebezpieczeństwo to płynęło ze strony ugrupowań terrorystycznych oraz coraz większego popularyzowania tej metody realizacji celów politycznych. Ze względu na bogactwo rozwiązań organizacyjno-prawnych i politycznych w tym okresie – część czwarta pracy w obszerny sposób przedstawia ewolucję systemu przeciwdziałania terroryzmowi w Polsce. Podobnie, jak w części trzeciej, w części czwartej analizie poddane zostały zobowiązania i deklaracje polityczne, aktywność międzynarodowa oraz wewnętrzna (prawna i organizacyjna) RP w odpowiednim okresie.
 
System przeciwdziałania terroryzmowi w Polsce po dzień dzisiejszy nie uzyskał kształtu, który zapewniałby istnienie prawnych, funkcjonalnych i organizacyjnych ram efektywnego przeciwdziałania zagrożeniu terrorystycznemu. Ta luka w ogólnym systemie bezpieczeństwa państwa wymaga wypełnienia.
 
Niniejsza publikacja służyć ma udzieleniu odpowiedzi na pytanie, dlaczego praktyka w zakresie budowy systemu bezpieczeństwa państwa w odniesieniu do zagrożeń terrorystycznych nie nadąża za potrzebami w tym zakresie oraz jakie działania powinny zostać podjęte, aby system przeciwdziałania terroryzmowi w Polsce uczynić efektywnym.
 
Data wydania: 2010, liczba stron: 224, format: B5, cena: 40 zł
 

Spis treści:

 
Wstęp
Rozdział 1. Terroryzm międzynarodowy jako zjawisko wpływające na bezpieczeństwo międzynarodowe i ład globalny
1.1. Współczesne pojmowanie bezpieczeństwa narodowego i międzynarodowego
1.2. Zagrożenia ładu i bezpieczeństwa międzynarodowego – terroryzm jako zagrożenie o charakterze asymetrycznym 
1.3. Współczesna postać terroryzmu – problemy definicyjne 
1.4. Globalny charakter zagrożenia terroryzmem międzynarodowym 
1.5. Zamachy 11 września 2001 roku jako przełomowa data dla percepcji zagrożeń terrorystycznych
Podsumowanie 
 
Rozdział 2. Przeciwdziałanie terroryzmowi jako element działań na rzecz bezpieczeństwa państwa
2.1. Wielopłaszczyznowość zwalczania terroryzmu 
   2.1.1. Działania na płaszczyźnie politycznej 
   2.1.2. Działania na płaszczyźnie prawnej 
   2.1.3. Działania na płaszczyźnie policyjnej 
   2.1.4. Działania na płaszczyźnie wywiadowczej 
   2.1.5. Działania na płaszczyźnie militarnej 
2.2. Elementy systemu przeciwdziałania terroryzmowi 
   2.2.1. Rozpoznanie 
   2.2.2. Profilaktyka 
   2.2.3. Zwalczanie terroryzmu 
   2.2.4. Minimalizacja i likwidacja skutków ataków terrorystycznych 
Podsumowanie 
 
Rozdział 3. Przeciwdziałanie terroryzmowi jako element strategii działań na rzecz bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1989–2001
3.1. Płaszczyzna polityczna przeciwdziałania terroryzmowi – dokumenty determinujące obraz polskiej polityki bezpieczeństwa w latach 1989–2001
3.2. Działania na płaszczyźnie prawnej 
3.3. Działania na płaszczyźnie policyjnej 
3.4. Działania na płaszczyźnie militarnej 
3.5. Działania na płaszczyźnie wywiadowczej 
3.6. Minimalizacja i likwidacja skutków ataków terrorystycznych 
3.7. Działania podejmowane przez Polskę na arenie międzynarodowej 
   3.7.1. Organizacja Narodów Zjednoczonych 
   3.7.2. Rada Europy 
   3.7.3. Inne organizacje międzynarodowe 
   3.7.4. Działania na rzecz wzmocnienia reżimu prawno-międzynarodowego w obszarze przeciwdziałania terroryzmowi
Podsumowanie
 
Rozdział 4. Zwalczanie terroryzmu jako środek zapewniania bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej po 11 września 2001 roku
4.1. Płaszczyzna polityczna – dokumenty determinujące obraz polskiej polityki bezpieczeństwa po 11 września 2001 roku
4.2. Działania na płaszczyźnie prawnej 
4.3. Budowanie systemu przeciwdziałania terroryzmowi na poziomie krajowym 
   4.3.1. Koordynacja przeciwdziałania terroryzmowi w Polsce 
   4.3.2. Rozpoznanie 
   4.3.3. Profilaktyka 
   4.3.4. Zwalczanie 
4.4. Likwidacja i minimalizacja skutków ataków terrorystycznych 
   4.4.1. Podmioty systemu zarządzania kryzysowego 
   4.4.2. Stopnie alarmowe 
   4.4.3. Inne podmioty 
4.5. Działania podejmowane w ramach współpracy międzynarodowej na rzecz przeciwdziałania terroryzmowi
   4.5.1. Afganistan 
   4.5.2. Irak 
   4.5.3. Działania na forum ONZ 
   4.5.4. Działania na forum Unii Europejskiej 
   4.5.5. Działania na forum NATO 
   4.5.6. Działania na forum Rady Europy 
   4.5.7. Działania na forum OBWE 
   4.5.8. Umowy i porozumienia międzynarodowe 
Podsumowanie 
Zakończenie 
Bibliografia 
 

Patroni medialni:

  

Reklama