Newsletter "Stosunków Międzynarodowych"

dostarcza 
Podaj swój adres e-mail:


Zbig. Człowiek, który podminował Kreml

Autorzy: 
Robert Czulda

Mogłoby się wydawać, iż o Zbigniewie Brzezińskim napisano już wszystko. Najnowsza książka na temat tego czołowego eksperta od spraw międzynarodowych i bezpieczeństwa, zatytułowana „Zbig. Człowiek, który podminował Kreml”, zdecydowanie przeczy tej tezie. Autor książki, Andrzej Lubowski, oparł ją na rozmowach z bohaterem, a także wcześniej niepublikowanych dokumentach. Zaliczyć do nich mona chociażby tajną do tej pory korespondencję Zbigniewa Brzezińskiego z amerykańskim prezydentem Jimmym Carterem.

Książki nie można traktować w kategoriach biografii, bo taką nie jest. Koncentruje się ona wyłącznie, i nie jest to nawet najmniejszy zarzut, na zawodowej działalności Zbigniewa Brzezińskiego – urodzonego w Warszawie w 1928 roku politologa, w latach 1977 – 1981 doradcy do spraw bezpieczeństwa amerykańskiego prezydenta Jimmy`ego Cartera, ciągle aktywnego komentatora wydarzeń międzynarodowych. „Nie miał jeszcze trzydziestki, gdy doradzał Kennedy`emu” – pisze o bohaterze swej pracy Lubowski, który nie ukrywa swojego podziwu – „pół wieku później Obamie. Wykładał na prestiżowych uczelniach, napisał kilkanaście książek i setki artykułów. Budzi uczucia dalekie od umiarkowania – od adoracji po nieskrywaną nienawiść. Jest bohaterem spiskowych teorii, przyklejano mu wszelkie możliwe etykietki (…) Brzeziński w bardzo młodym wieku zyskał niezwykły szacunek, którego nigdy nie utracił”.

Lubowski stoi na stanowisku, że Brzeziński lepiej niż większość podobnych mu analityków rozumiał sowiecki totalitaryzm, co pozwoliło mu przebić się w Waszyngtonie. Później, to jest po upadku Związku Sowieckiego, lepiej niż inni wyczuwał imperialne ambicje federalnej Rosji. „W pierwszym widział zagrożenie dla świata demokracji, dla swobód i wolności. W polityce Rosji postsowieckiej w wydaniu putinowskim – zagrożenie dla świata, a także raczkujących aspiracji wolnościowych samych Rosjan”. Warto dodać, że Brzeziński to również krytyk bardzo silnego proizraelskiego lobby w Waszyngtonie. Kwestii tej poruszono osobny rozdział.

Książka dotyka różnych spraw związanych z zawodową karierą Brzezińskiego – są one ułożone chronologicznie. Rozpoczyna się ona od krótkiego rysu biograficznego – począwszy od przypomnienia osoby Tadeusza Brzezińskiego, weterana wojny polsko – bolszewickiej, późniejszego konsula we Francji i Niemczech. Rozdział ten to bardziej przedstawienie poglądów Brzezińskiego i jego historii w pierwszym okresie budowania swej pozycji w Stanach Zjednoczonych, gdy młody i nikomu nieznany Polak dopiero zdobywał uznanie.

Najważniejsza część dotyczy pracy Brzezińskiego w charakterze doradcy do spraw bezpieczeństwa w administracji prezydenta Jimmy`ego Cartera, który przed wprowadzeniem się do Białego Domu nie był politykiem znanym. Nie miał też najmniejszego doświadczenia w niuansach polityki zagranicznej – kwestie bezpieczeństwa powierzył właśnie Brzezińskiemu. „Między Brzezińskim a Carterem z miejsca zawiązała się nić sympatii, ulegli nawet wzajemnej fascynacji. Carterowi niesłychanie imponował intelekt Zbiga. Jemu zaś spodobało się w Carterze to, co później uwiodło sporą część wyborców: autentyczność, prostolinijność, uczciwość, odwaga osobista”.

W pracy nie mogło zabraknąć także innych istotnych kwestii – relacji z Henrym Kissingerem i z prezydentem Henrym Fordem, problemu kubańskiego oraz irańskiego. To również trudna problematyka Chin i relacji ze Związkiem Sowieckim, wojna w Afganistanie, współpraca z Izraelem. Nie zabrakło również kwestii związanych z Polską – tą czasów komunizmu jak i współczesną – a także prezydenturą Baracka Obamy. Bogactwo tematów, ciekawa narracja i względnie obiektywne przedstawienie postaci Zbigniewa Brzezińskiego pozwalają podpisać się pod słowami profesora Adama Rotfelda, który stwierdził, iż to „lektura obowiązkowa dla wszystkich, którzy chcą zrozumieć, jak myśl wybitnego stratega inspirowała i kształtowała przemiany globalnej polityki najpotężniejszego mocarstwa”.

Tytuł: Zbig. Człowiek, który podminował Kreml
Autor: Andrzej Lubowski
Wydawnictwo: Agora 2011
Stron: 304

 

Tags:

Reklama