Newsletter "Stosunków Międzynarodowych"

dostarcza 
Podaj swój adres e-mail:


Potęgometria. Tom I

Autorzy: 
inf. własna

Prezentowana książka stanowi pierwszy tom dzieła Ośrodka Badań Potęgometrycznych. Poświęcony jest on teoretycznym i praktycznym analizom modelowania, symulowania, oceny, a także prognozowania międzynarodowego układu sił. Myślą przewodnią pracy jest teza Raymonda Arona, iż najważniejszą cechą każdego układu międzynarodowego jest układ sił.

Praca składa się z sześciu artykułów, a redaktorem tomu jest profesor Mirosław Sułek z Uniwersytetu Warszawskiego, ekonomista specjalizujący się w metodach analizy i pomiaru potęg państwa. W artykule otwierającym profesor Sułek przedstawił zakres i przedmiot badań istotnej, ale mało znanej subdyscypliny jaką jest potęgometria. Jak zauważa sam Autor (s. 4), potęgometria „zajmuje się pomiarem potęgi oraz modelowaniem, symulacjami i prognozowaniem międzynarodowego układu sił i jest subdyscypliną potęgonomii”. Autor odwołał się do popularnego za sprawą Josepha Nye`a modelu soft power, a także przedstawił postawy badaczy wobec modelowania i pomiaru potęgi państw słusznie zwracając uwagę na widoczny wśród naukowców sceptycyzm co do możliwości kwantyfikacji i pomiaru potęgi. W artykule przedstawiono także inne aspekty, w tym rodzaje potęgi, jej wymiarowość czy też skale pomiarowe.

Drugi artykuł nosi tytuł „Statistics and National Power”. Autor, to jest Karl Höhn, przedstawia etymologię statystyki, sięgając w tym celu do XVII wieku. Ciekawy jest fragment drugi, w którym Höhn cytuje statystyki z XVII wieku porównujące ówczesne potęgi świta (w oparciu o trzy czynniki ilościowe – populacja kraju, przychód i zyski z podatków). Autor zawarł w swym artykule także analizę ilościowego podejścia do stosunków międzynarodowych w nauce amerykańskiej oraz przypomniał powojenną debatę naukową, zainicjowaną przez Brytyjczyka Hedleya Bulla.

Trzeci artykuł to praca Mirosława Sułka. Przedstawia w nim syntetyczny model pomiaru potęgi państw – zawarto założenia i podstawy modelu (analiza wymiarowa, podstawy merytoryczne wraz z przedstawieniem kategorii mocy), formy potęgi wywiedzione z modelu. W czwartym, bogatym w dane ilościowe, artykule Dariusz Michalik przedstawił problematykę modelowania i symulacji międzynarodowego układu sił. Autor przedstawia opinię (s. 68), iż „badanie układu sił jest ważne i potrzebne. Ujęcie ilościowe potęgi państwa pozwala na jej pomiar, a tym samym umożliwia modelowanie i symulację. Rola tych metodyk badawczych w nauce o stosunkach międzynarodowych jest istotna w opisie, wyjaśnianiu i prognozowaniu. Wynik badań uzyskanych dzięki zastosowaniu modelu wzbogacają istniejącą teorię i umożliwiają testowanie określonych hipotez”. Na potrzeby artykułu przygotowano specjalną symulację, która odnosi się do potęgi państw w nadchodzących latach. Z analiz wynika wyraźny spadek koncentracji potęgi Stanów Zjednoczonych, w tym w wymiarze wojskowym.

Piąty artykuł jest autorstwa Eweliny Panas, która koncentruje się na potędze transnarodowych organizacji społeczeństwa obywatelskiego. Jak słusznie zauważa autorka, podmioty te, obok korporacji transnarodowych, należą obecnie do najdynamiczniej rozwijających się pozarządowych uczestników stosunków międzynarodowych. Autorka rozpoczyna od przedstawienia pojęcia potęgi następnie przechodząc do istoty i specyfiki transnarodowych organizacji społeczeństwa obywatelskiego. Autorka konkluduje (s. 92): „charakterystyczna dla tych podmiotów innowacyjność, elastyczność oraz systematyczny wzrost liczby stawia je w szeregu obok państw i korporacji transnarodowych”, choć jednocześnie zauważa, iż ich potęga „realizuje się tylko w określonych dziedzinach stosunków międzynarodowych”.

Ostatni artykuł przygotował Dariusz Michalik. To typowe studium przypadku – autor przedstawił bowiem wpływ „arabskiej wiosny” na międzynarodowy układ sił na Bliskim Wschodzie i Afryce Północnej (MENA). Prócz przedstawienia ogólnej sytuacji geopolitycznej zawarto także dane ilościowe, chociażby w postaci ludności i powierzchni państw Bliskiego Wschodu w liczbie ludności powierzchni świata, dystrybucji potęgi ogólnej. Autor pokusił się też o ogólne przedstawienie zmian na scenie geopolitycznej regionu.

Potęgometria. Tom I
Redakcja naukowa: Mirosław Sułek
Europejskie Centrum Analiz Geopolitycznych – Ośrodek Badań Potęgometrycznych
Warszawa 2013.

Spis treści


1. Mirosław Sułek, Zakres i przedmiot badań potęgometrii
2. Karl Hohn, Statistics and national power
3. Mirosław Sułek, Syntetyczny model pomiaru potęgi państw
4. Dariusz Michalik, Modelowanie i symulacje międzynarodowego układu sił
5. Ewelina Panas, Potęga transnarodowych organizacji społeczeństwa obywatelskiego
6. Dariusz Michalik, „Arabska wiosna” i jej wpływ na międzynarodowy układ sił na Bliskim Wschodzie i w regionie

Tags:

Reklama