Newsletter "Stosunków Międzynarodowych"

dostarcza 
Podaj swój adres e-mail:


Podróż

Autorzy: 
Robert Czulda

Opublikowane niedawno przez wydawnictwo Sonia Draga wspomnienia byłego już premiera Tony`ego Blaira, w których to porusza najważniejsze kwestie z historii najnowszej Wielkiej Brytanii, są niezwykle ciekawą lekturą, pozwalającą zagłębić się w meandry polityki najpotężniejszego niegdyś mocarstwa świata, ale także lepiej poznać jednego z najważniejszych, choć i najbardziej kontrowersyjnych, polityków ostatnich dekad.

Tony`ego Blaira przedstawiać nie trzeba – to wszak jeden z najbardziej znanych współcześnie brytyjskich polityków, premier przez imponujący okres dekady (1997 – 2007) w trudnym dla Wielkiej Brytanii okresie – formalnego końca istnienia Imperium Brytyjskiego (wraz z przekazaniem Chinom w lipcu 1997 roku władania nad Hong Kongiem), reform społecznych, początku wojny z terroryzmem oraz krwawych konfliktów w Iraku i w Afganistanie. Blair to człowiek pod rządami którego Partia Pracy odeszła z lewicy w stronę centrum, by w ten sposób zyskać przychylność klasy średniej. Do władzy dochodził jako człowiek, z którym wiązano wielkie nadzieje. Ba, niektórzy widzieli w nim polityka godnego samej Margaret Thatcher. Odchodził z niskim poparciem, gdy Partia Pracy utraciła znaczną część głosów, a on sam zyskał miano „pudla Busha”.

Od samego początku było wiadomo, że „Podróż” Blaira będzie popularna, ale chyba mało kto spodziewał się, że aż tak bardzo. W krótkim czasie książka stała się numerem jeden na brytyjskim Amazonie, a w Stanach Zjednoczonych zabrakło w księgarniach egzemplarzy. Szybko pojawiły się dodruki. Nie brak głosów, że Blair nie do końca pisał prawdę, czasem kłamał. Zarzuty takie jedynie zwiększyły zainteresowanie „Podróżą”. Bardzo dobrze stało się, że wydawnictwo Sonia Braga postanowiło wydać książkę po polsku. Rodzime wydanie niczym nie ustępuje angielskiemu – twarda oprawa, świetne tłumaczenie i profesjonalne wydanie.

Książka, licząca aż 899 stron tekstu, składa się z imponującej liczby 22 rozdziałów ułożonych trochę tematycznie, trochę chronologicznie. Całość rozpoczyna się zdobyciem w maju 1997 roku upragnionej władzy. Upragnionej dlatego, że zwycięstwo laburzystów przełamało trwającą od 1979 roku serię rządów konserwatystów (kolejno Margaret Thatcher i John Major). Książka Blaira traktuje o najważniejszych wydarzeniach zarówno z polityki wewnętrznej (reforma służby zdrowia, śmierć księżnej Diany, problemy w Irlandii Północnej, odejście) jak i międzynarodowej, w tym o wydarzeniach po 11 września 2001 roku, problemie Kosowa, sojuszu ze Stanami Zjednoczonymi, agresji na Irak czy też Afganistan. Jest wiele skromnych epizodów – od problemu „pluskwy millenijnej” i aresztowania syna poprzez zamiłowanie do alkoholu (faktyczne uzależnienie?) i próby przekonania Raula do przejścia do Newcastle United na polityce rolnej i wągliku kończąc. Jak przyznał we wstępie Blair, wiele wydarzeń zostało pominiętych, a relacja nie jest obiektywna, lecz – autor ma taką nadzieję – sprawiedliwa i uczciwa. Należy jedynie żałować, że zabrakło jakiegokolwiek wątku polskiego, ale to chyba najlepsze, choć jednocześnie smutne, podkreślenie faktu, że Polska zajmuje w brytyjskiej polityce i świadomości miejsce marginalne.

Wspomnienia Blaira niezbyt zaskakują czytelnika – brak istotnych kontrowersji, ale to zrozumiałe w przypadku polityka, który pomimo utrzymującego się ostracyzmu – nawet w łonie Partii Pracy - nie zamierza kończyć swojej kariery i zapewne jeszcze wiele chce w życiu osiągnąć. Stara się chociażby bronić wojny w Iraku przekonując, że obecnie Irak to lepszy kraj niż za czasów Saddama Husajna. Gdy bowiem ten – „zdobył władzę w 1979 roku, Irak był krajem bardziej zamożnym niż Portugalia czy Malezja. Do 2003 roku 60 procent populacji Iraku było uzależnione od pomocy żywnościowej” – przekonuje Blair podając dane statystyczne na poparcie swoich tez. „Nie mogę spełnić życzenia wyrażanego nawet przez niektórych moich zwolenników, którzy chcieliby, żebym przyznał: tak, to był błąd, ale błąd popełniony w dobrej wierze”. Blair przyznaje się do tego, co już wiadomo – że dane wywiadowcze z 2003 roku były błędne. Nie potwierdza jednak, że błąd ten był celowy i zamierzony. „Zrobiłem to, co uważałem za słuszne. Opowiedziałem się po stronie Ameryki, gdy ta tego potrzebowała. Razem uwolniliśmy świat od tyrana. Razem walczyliśmy, by dać Irakijczykom szansę na demokrację”.

Z punktu widzenia spraw wewnętrznych oraz interpersonalnych szczególnie interesujące są fragmenty na temat relacji Tony`ego Blaira z jego następcą, Gordonem Brownem. Ten element wspomnień zaskakuje najbardziej, bo Blair nie szczędzi uwag krytycznych oskarżając Browna o całkowity brak instynktu „na poziomie człowieka” i krańcowy niedobór „inteligencji emocjonalnej”. Jak pisze Blair, „Gordon to dziwny człowiek. Ale pod koniec mojej kariery premiera zrozumiałem, że nie to było podstawowym problemem (…) Nie rozumiał idei New Labour”. Blair „miał świadomość, że patrząc obiektywnie, lepiej byłoby dla partii i kraju”, by został na stanowisku premiera, bowiem Brown nie będzie kierował rządu w odpowiednim kierunku. Niechęć do swojego następcy jest wyraźna.

Podsumowując, „Podróż” Tony`ego Blaira jest lekturą niemal obowiązkową dla wszystkich osób interesujących się współczesnymi stosunkami międzynarodowymi, a polityką Wielkiej Brytanii w szczególności. Trudno poznać meandry światowej polityki bez poznania racji i poglądów jednego z jej najważniejszych twórców.

Wydawnictwo: Sonia Draga
Rok wydania: 2011
Oprawa: Twarda z obwolutą
Format: 16.5x24.5cm
Język: polski
Ilość stron: 924
ISBN: 9788375083149
Tytuł oryginału: A Journey
 

Tags:

Reklama