Newsletter "Stosunków Międzynarodowych"

dostarcza 
Podaj swój adres e-mail:


Ostatni samuraj

Autorzy: 
Jacek Raubo

Generał Sławomir Petelicki był przez całe swoje zawodowe życie barwną postacią, a po stworzeniu jednostki specjalnej GROM bardzo dobrze rozpoznawalną w Polsce i to nie tylko w kręgach osób zajmujących się tematyką wojska oraz sił specjalnych.

W pewnym momencie generał Petelicki stał się nawet niejako medialnym celebrytą, zapraszanym do głównych stacji telewizyjnych by w nich uczestniczyć w rozmowach na tematy związane z obronnością czy też bezpieczeństwem państwa. Jego tragiczna śmierć stała się kanwą do budowania różnych hipotez dotyczących przyczyn czy nawet samego przebiegu wydarzeń, które rozegrały się na podziemnym parkingu domu na warszawskim Mokotowie w ostatnich chwilach jego życia. Stąd też nie może zaskakiwać fakt, że na rynku wydawniczym pojawiają się różnego rodzaju publikacje traktujące w całości lub w jakieś części właśnie o generale Petelickim.

Jednym z nowych tytułów jest książka pt. „Ostatni Samuraj. Rozmowy o generale Petelickim”, wydana w bieżącym roku nakładem wydawnictwa Czarna Owca. Powstała ona dzięki staraniom dwóch znanych i doświadczonych polskich dziennikarek, Anity Czupryn oraz Doroty Kowalskiej, które przeprowadziły wywiady zarówno z bliskimi generała jak i jego znajomymi. Tak stworzony zbiór aż siedemnastu opowiadań tworzy kolejny przyczynek do dyskusji nad tragicznie zmarłym generałem Petelickim i jego dorobkiem. Na wstępie jednak należy zaznaczyć, że „Ostatni Samuraj” nie stanowi typowej biografii, a jest raczej próbą ukazania wybranych aspektów z życia wojownika, oficera wywiadu, kolegi, ojca, brata, męża. Niewątpliwie największym plusem pracy jest właśnie zebranie opinii tak wielu i częstokroć tak różniących się ze sobą świadków życia oraz pracy Sławomira Petelickiego.

Zaletą książki jest fakt, że autorki nie sprowadziły jej do prostej hagiografii generała starając się spojrzeć na jego życie bez ideologicznego zacietrzewienia, wywołanego istniejącymi współcześnie sporami politycznymi, w których po części brał udział sam generał Petelicki. Książka, w zależności od osób z którymi rozmawiały Anita Czupryn i Dorota Kowalska, ma różne oblicza i przez to nie jest jednorodna. Z jednej strony czytelnik może spotkać się z pełną ciepła narracją dotyczącą życia rodzinnego generała, a z drugiej jego zmaganiami z rzeczywistością społeczno-polityczną doby transformacji ustrojowej w Polsce, gdzie w tle rysują się różne sprzeczne interesy oraz walki prowadzone wokół GROM-u. Wynika to z faktu, że na stronach książki znalazły się rozmowy z bliskimi tj. Januszem Petelickim, Dominiką Bandurską, Agnieszką Petelicką; jak również znajomymi Gabrielem Wróblewskim, Michałem Komarem, Henrykiem Sochą, kolegami z polskiego wywiadu Aleksandrem Makowskim, Vincentem V. Severskim, Gromosławem Czempińskim, współpracownikami z jednostki GROM Gilem 86 (kryptonim byłego żołnierza) i Moniką Kupczyk, ludźmi świata polityki Wojciechem Brochwiczem, Romualdem Szeremietiewem, Pawłem Grasiem, a także przedstawicielami szeroko pojmowanego świata sztuki, w którym generał Petelicki miał również znajomych i przyjaciół, tj. Krystyną Demską-Olbrychską oraz Danielem Olbrychskim, Marylą Rodowicz, Pawłem Kukizem.

Rozmowy autorek z zaproszonymi przez nie osobami wychodzą o wiele dalej niż tylko w sferę wspomnień o tragicznie zmarłym twórcy GROM-u. Można wręcz czasami odnieść wrażenie, że sam generał Petelicki jest wątkiem pobocznym, a główną oś wywiadu stanowią zupełnie inne kwestie związane z rozmówcami. W książce uwidaczniają się różne wątki z polskiej polityki, pracy służb specjalnych, działania sił zbrojnych czy też biznesu, bowiem to właśnie w tych wszystkich światach, częstokroć bardzo mocno przenikających się, bezpośrednio funkcjonował oraz poruszał się, oczywiście raz lepiej, raz gorzej, generał S. Petelicki. Niewątpliwie z opisów wyłania się postać wobec której nigdy, w żadnym momencie, nie można było pozostać obojętnym. Generał budował wieloletnie znajomości, które przetrwały różne koleje losu, ale również w związku ze swoimi poglądami, działaniami tworzył liczne grono przeciwników.

Po lekturze „Ostatniego Samuraja” widać dokładnie, że Sławomir Petelicki miał wiele zalet, ale również wady, które wpływały na różne decyzje w jego życiu. Nie podlega wątpliwości, że generałowi udało się osiągnąć wiele sukcesów, ale również tak jak każdy człowiek popełniał błędy i musiał później żyć ze swoimi porażkami. Dzięki lekturze zamieszczonych wywiadów można dostrzec, że generał Petelicki był silną osobowością lecz nie zawsze był w stanie przeforsować swoje koncepcje i musiał mierzyć się nie tylko z oporem świata zewnętrznego, ale również z siłą własnego charakteru. Dlatego książka dwóch dziennikarek stanowi idealny dodatek do innych prac dotyczących chociażby samego zakładania i funkcjonowania jednostki specjalnej GROM. Ukazuje bowiem, że twórca tej elitarnej jednostki specjalnej, stawianej na równi z podobnymi formacjami z Wielkiej Brytanii czy też Stanów Zjednoczonych, był też człowiekiem, pełnym emocji, pasji, problemów i marzeń, które go wypełniały w codziennych zmaganiach z życiem.

Warto jest sięgnąć po „Ostatniego Samuraja”, szczególnie jeśli czytelnik ma ochotę zobaczyć generała Petelickiego w innym świetle niż dotychczas prezentowanym w książkach poświeconych w głównej mierze pracy generała przy tworzeniu jednostki specjalnej GROM. Równie interesujące są w książce kwestie związane z życiem osób, które zgodziły się wspominać ich relacje z generałem Petelickim. Zapewne nie wszyscy będą jednak w pełni usatysfakcjonowani po przeczytaniu książki. Przede wszystkim część wywiadów jest prowadzona w sposób bardzo powierzchowny, a zadawane w nich pytania nie wnoszą nic w ogólny obraz życia oraz pracy generała Petelickiego. Należy też zastrzec, że „Ostatni Samuraj” nie będzie odpowiednim tytułem dla, tych którzy szukają jakieś sensacji, a na pewno nie jest to książka o dokonaniach w zakresie sił specjalnych. Praca Anity Czupryn i Doroty Kowalskiej stanowi dobry, wielobarwny obraz człowieka, kreślony przez bliskich oraz znajomych.

Anita Czupryn, Dorota Kowalska, Ostatni Samuraj. Rozmowy o generale Petelickim, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2013.
 

Tags:

Reklama