Newsletter "Stosunków Międzynarodowych"

dostarcza 
Podaj swój adres e-mail:


Konflikty i spory międzynarodowe (I)

Działy Artykułu: 
Autorzy: 
Robert Łoś

Konflikty międzynarodowe stanowią szczególną kategorię stosunków międzynarodowych. Zrozumienie ich istoty oraz sposobów rozwiązania ma wielkie znaczenie. Do konfliktu dochodzi w różnych sytuacjach a ich istota odzwierciedla określone sprzeczności i różnice interesów. Odnoszą się one w relacjach międzynarodowych do takich wartości jak: suwerenność, integralność terytorialna, samostanowienie itd. O konflikcie międzynarodowym można mówić zatem, gdy obie zainteresowane strony posiadają sprzeczne interesy, które są na tyle znaczne, ze wykraczają poza etap rywalizacji. Konflikt międzynarodowy należy również odróżnić od sporu międzynarodowego, który występuje, gdy uczestnicy stosunków międzynarodowych wyrażają wobec siebie sprzeczne stanowiska i roszczenia odnośnie tych samych problemów. Spór podobnie jak konflikt ma podobne źródła powstania, ale jego uregulowanie może w większości wypadków nastąpić przy użyciu środków pozamilitarnych.

Konflikt międzynarodowy najczęściej odnosi się do walki dwóch lub większej liczby podmiotów prawa międzynarodowego. Ponadto przyjmuje się, że konflikty początkowo wewnętrzne ulegają umiędzynarodowieniu poprzez włączenie się do niego strony trzeciej. Następuje to z reguły w formie wsparcia finansowego, materialnego lub pomocy militarnej. W tym ostatnim wypadku mamy do czynienia z konfliktem zbrojnym. Stopień umiędzynarodowienia konfliktu wewnątrzpaństwowego można ocenić z punktu widzenia liczby i charakteru interweniujących państw, ale również zastosowania środków zewnętrznych. W określeniu nazwy problemów dostarcza również zastosowanie pojęcia wojna i konflikt zbrojny. Określenia te nabrały szczególnego znaczenia po II wojnie światowej, kiedy to wojnę zdelegalizowano. Konflikt pomimo, ze nie podlegał zakazowi to zabroniono stosowania przemocy w rozwiązywaniu sporów międzynarodowych. W ogólnej klasyfikacji w konflikcie zbrojnym uczestniczą podmioty pozapaństwowe. Tym samym konflikty międzynarodowe mają złożony charakter. Rozgrywają się z reguły w skomplikowanym środowisku międzynarodowym, są uwarunkowane wieloma czynnikami, na wielu płaszczyznach oraz angażują różnych uczestników.

Książka, która jest przekazana do rak czytelników, dotyczy szeroko pojętego zjawiska konfliktu międzynarodowego. W pracy prezentowane są artykuły autorów z kilkunastu placówek naukowych kraju najczęściej politologów, historyków, prawników. Praca ma więc w dużej mierze charakter interdyscyplinarny, co jednoznacznie podkreśla wielowątkowość konfliktów jakie w środowisku międzynarodowym mają miejsce. Ważne również miejsce zajmują publikacje naukowców z dwóch ośrodków akademickich Słowacji, co daje możliwość zapoznania się z szerszą problematyką toczonych badań w obu krajach. Książka zatem zawiera wiele różnych wątków tematycznych, zarówno podejmujących tematykę konfliktu w aspekcie teoretycznym, jak i praktycznym. Autorami wśród nich są zarówno doświadczeni badacze jak i początkujący naukowcy.

Prezentowana tematyka stanowi istotną cześć badań jakie prowadza pracownicy i doktoranci Katedry Historii Stosunków Międzynarodowych oraz Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politologicznych Uniwersytetu Łódzkiego.


Spis treści:

I. Mechanizmy i sposoby zapobiegania konfliktom we współczesnym świecie

  • Z.B. Rudnicki, Kluczowe zmiany w postanowieniach dotyczących systemu pokojowego regulowania sporów międzynarodowych, dokonane w okresie od konferencji w Dumbarton Oak do uchwalenia Karty Narodów Zjednoczonych.

  • J. Jaskiernia, Przesłanki systemu skutecznego zapobiegania konfliktom w świetle doświadczeń Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.

  • A. Domagała, Zarządzanie konfliktami etnicznymi połączonymi z masowymi naruszeniami praw człowieka. Główne uwarunkowania i kierunki aktywności państw i organizacji międzynarodowych.

  • K. Piskrzyńska, Zarys pojęciowy sporu, konfliktu i wojny. Rola Organizacji Narodów Zjednoczonych w ich łagodzeniu i przezwyciężaniu.

  • R. Sajna, Media i dziennikarstwo na rzecz pokoju w obliczu współczesnych konfliktów międzynarodowych.

II. Konflikty i spory w teorii stosunków międzynarodowych

  • M. Preus, Wpływ globalizacji na sprzeczności między aktorami niepaństwowymi a państwami.

  • M. Bednarz, Podmiotowość jako funkcja siły.

  • D. Miłoszewska, Świat przednowoczesny jako źródło zagrożeń dla współczesnych stosunków międzynarodowych.

III. Ewolucja konfliktów na Bliskim i Środkowym Wschodzie

  • R. Kucharčík, 60 rokov nádeje na mier.

  • J. Kulska, Stolica Apostolska wobec pierwszej i drugiej wojny w Zatoce Perskiej.

  • B. Wróblewski, Udział Jordanii w konflikcie palestyńskim - przyczyny i konsekwencje (1946 - 1967).

  • R. Ożarowski, Stopień umiędzynarodowienia współczesnego konfliktu politycznego w Libanie (2006 - 2008).

  • L. Tuleková-Henčelová, Riesenie otázky pomoci a integracie palestínskych utečencov v Libanone v kontexte medzinárodného spoločenstvá.

  • R. Czulda, Rywalizacja w regionie Azji Środkowej w kontekście polityki Stanów Zjednoczonych.

IV. Regionalny wymiar konfliktu - między historią a współczesnością

  • A. Kosidło, Sahara Zachodnia - dekolonizacja bez niepodległości?

  • R. Skobelski, PRL wobec konfliktu radziecko-chińskiego w latach 1956 - 1970.

  • J. Stańczyk, Eskalacja konfliktu w Kosowie u schyłku XX wieku: międzynarodowe mediacje i interwencja zbrojna.

  • A. Bober, Korea - konflikt czy współpraca?

Tags:

Reklama