Newsletter "Stosunków Międzynarodowych"

dostarcza 
Podaj swój adres e-mail:


Historia współczesnej Afryki

Autorzy: 
Robert Czulda

„Historia współczesnej Afryki” Martina Mereditha to jedna z najlepszych, a może i najlepsza, książek dotyczących tego zagadnienia na rynku. Mocnym jej punktem jest bogactwo bardzo dokładnie i merytorycznie omawianych zagadnień. Trudno znaleźć pracę o podobnym stopniu holizmu. Dla osób zainteresowanych historią Afryki w XX wieku to lektura obowiązkowa.

Omawiana praca liczy ponad 600 stron tekstu właściwego (łącznie 673 strony), co jest rozmiarem imponującym. Chociaż historia i problemy związane z Afryką są niezwykle bogate to autorowi udało się opanować analizowaną materię i sprawnie przedstawić wiele ciekawych kwestii. Nie byłoby to możliwe, gdyby nie kunszt autora, a więc Martina Mereditha. Specjalista od Afryki, profesor Ryszard Vorbrich z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, określił autora „doskonałym reportażysta, biografem, a także historykiem, który od wielu lat poznaje Afrykę od środka”. Chociaż profesor Vorbrich dodaje, że współpraca z placówkami uniwersyteckimi to jedynie „epizod w życiorysie” Mereditha, to praca ma w dużym stopniu charakter naukowy – autor sięgnął chociażby do licznych publikacji na ten temat stosując jednocześnie naukowy warsztat. Bibliografia „Historii współczesnej Afryki” jest naprawdę imponująca. To zdecydowanie mocny element książki, która po części jest także reportażem i zbiorem własnych refleksji.

Vorbrich dodaje, że pracę wyróżnia „trzeźwe, pozbawione ideologicznej otoczki spojrzenie Mereditha na Afrykę i jej współczesne problemy”. Trudno nie zgodzić się z tym stwierdzeniem – autor nie należy do grupy tych komentatorów, którzy za wszystkie problemy Afryki obarczają jedynie europejskich kolonizatorów. W swych ocenach nie idzie jednak w drugą stronę, lecz stara się zachować konieczny obiektywizm dostrzegając winę po obu stronach – Europejczyków, ale i samych Afrykańczyków. A błędów omawianych przez autora jest wiele, bo przecież współczesna Afryka pełna jest dramatów humanitarnych, wojen i konfliktów zbrojnych, niespełnionych nadziei i smutku.

Naturalnym początkiem opowieści jest odwołanie się do czasu kolonializmu, kiedy to „targowano się o afrykańskie terytoria, ziemia i mieszkające na niej ludy były traktowane niemal jak pionki na szachownicy (…) Europejskie panowanie było narzucane w drodze podboju oraz poprzez podpisywanie traktatów”.

Meredith przemierza na kartach swej książki kolejne afrykańskie państwa i regiony rozpoczynając w latach, kiedy to Afryka dopiero zmierzała w stronę suwerenności, co wiązało się z dużymi nadziejami. Nie mogło więc zabraknąć „eksperymentu Złotego Wybrzeża”, a więc drogi do niepodległości Ghany. Jest też historia przemian w Egipcie, krwawej wojny w Algierii, problemów Kongo i Nigerii. „Historia współczesnej Afryki” jest tak bogata, że opisuje równie szczegółowo i niezwykle ciekawie problemy chociażby Angoli, Czadu, Botswany, Sudanu. Mimo, że przedstawionych państw jest tak wiele, a kontynent zróżnicowany, to nie można mówić o pobieżnych analizach – za każdym razem autor jest równie szczegółowy i dokładny sprawnie przechodząc od problemu do problemu. Co istotne, nie ogranicza się tylko do suchych faktów i dat, lecz naświetla także przyczyny i konsekwencje, a również rolę przywódców w danej kwestii. Widać wyraźnie wpływ osobistych doświadczeń – autor wie o czym pisze, a czytelnik od razu dochodzi do wniosku, że przedstawione zagadnienia Meredith zna nie tylko z książek, ale także z praktyki.

Podsumowując, bez wątpienia należy stwierdzić, że „Historia współczesnej Afryki” Martina Mereditha to jedna z najlepszych, a może i najlepsza, książek dotyczących tego zagadnienia na rynku. Mocnym jej punktem jest bogactwo bardzo dokładnie i merytorycznie omawianych zagadnień. Trudno znaleźć pracę o podobnym stopniu holizmu. Dla osób zainteresowanych historią Afryki w XX wieku to lektura obowiązkowa.

Część I

1. Eksperyment Złotego Wybrzeża
2. Rewolta nad Nilem
3. Kraj zachodzącego słońca
4. Czarna Afryka
5. Wicher zmian
6. Jądro ciemności
7. Białe Południe

Część II

8. Narodziny narodów
9. Pierwszy taniec wolności
10. Gliniane stopy
11. Podzielony dom
12. Śmierć cesarza
13. Przyjście tyranów
14. W poszukiwaniu ujamaa
15. Odejście starej gwardii
16. Śliskie zbocze
17. Wielki grabieżca
18. Białe dominia

Część III

19. Czerwone łzy
20. Błędne linie podziału
21. Plaga AIDS
22. Stracona dekada
23. Walka o demokrację
24. Czas tryumfu

Część IV

25. W imię Proroka
26. Upadek Czarnego Jastrzębia
27. Groby jeszcze nie są pełne
28. Tam, gdzie latają sępy
29. Krwawe diamenty
30. Nic nie jest wieczne
31. Przywilej życia
32. Czarne złoto
33. Dyplom z przemocy
34. Gdzieś ponad tęczą
35. Co z tą Afryką?

Historia współczesnej Afryki. Pół wieku niepodległości
Meredith Martin
Wydawnictwo Dialog 2011

 

Tags:

Reklama