Newsletter "Stosunków Międzynarodowych"

dostarcza 
Podaj swój adres e-mail:


Generał Stalina. Życie Gieorgija Żukowa

Autorzy: 
Andrzej Kozłowski

Rola pojedynczych jednostek w historii jest nie do przecenienia. Prawdopodobnie gdyby nie było Hitlera, druga wojna światowa nigdy by nie wybuchła. A to właśnie ten konflikt unaocznił geniusz pojedynczych osób, polityków i wojskowych, których decyzje kształtowały świat w tamtym czasie. Jedną z nich jest Gieorgij Żukow.

Żukow to jeden z owianych legendarną sławą bohaterów „wielkiej wojny ojczyźnianej”, jak określana jest walka Sowietów z nazistowskimi Niemcami. Żukow to jednocześnie postać niezwykle kontrowersyjna, uznawana przez swoich zwolenników za najwybitniejszego wodza swoje epoki, stawiana w jednym szeregu z Michaiłem Kutuzowem i Aleksandrem Suworowem, przez innych przedstawiana jako rzeźnik szafujący krwią żołnierzy. Która z wersji jest prawdziwa i kim naprawdę był Gieorgij Żukow? Na to pytanie stara się znaleźć odpowiedź Geoffrey Roberts w swojej najnowszej książce „ Generał Stalina. Życie Gieorgija Żukowa.”

Autor jest brytyjskim historykiem zajmujący się czasami II wojny światowej, a głównie działaniami Armii Czerwonej. Książka o Żukowie jest jego siódmą monografią. Ta praca naukowa składa się ze wstępu, 14 rozdziałów podzielonych chronologicznie oraz spisu przypisów, map i diagramów. Roberts przyznaje, że jego głównym celem było napisanie wyważonej biografii generała, konstatującej z peanami na jego część pisanymi przez radzieckich historyków, czy przez niego samego, ale również rozprawiającego się z czarną legendą Żukowa, stworzoną głównie przez byłego pracownika rosyjskiego wywiadu wojskowego Wiktora Suworowa. Autor sam przyznaje, że początkowo podchodził do Żukowa sceptycznie, wskazując Konstantego Rokossowskiego jako swojego ulubionego generała, jednak wraz z zgłębianiem się do coraz to nowych źródeł, ocena ta ewoluowała.

Roberts opisuje losy Żukowa od samego początku, zwracając szczególną uwagę na chłopskie środowisko, z którego się wywodzi. Opisuje jego karierą militarną oraz polityczną, aż do jego śmierci ze wszystkimi wzlotami i upadkami. Autor nie skupia się wyłącznie na postaci generała, ale przedstawia rosyjskie koncepcje prowadzenia wojny. Nie koncentruje się tylko na aspekcie zawodowym, przywiązując dużą wagę do jego relacji z bliskimi. Szczególnie trzy elementy są bardzo interesujące. Pierwszym z nich jest sposób, w jakim autor odnośni się do tezy o planowanym ataku Związku Sowieckiego na Niemcy. Roberts w bardzo ciekawy i interesujący sposób jej zaprzecza. Drugim elementem, ciekawym w szczególności z perspektywy polskiego czytelnika, jest jego stosunek do powstania warszawskiego. Może to się okazać szokujące dla Polaków, ale uważa on, że działania Stalina nie były celowe, ale wynikały z braku środków oraz rozciągniętych linii komunikacyjnych. Trzecim bardzo interesującym elementem są porównania różnych wersji wydarzeń i ich oceny. Roberts w tym zabiegu posługuje się głównie pamiętnikami Żukowa i krytycznym tekstami jego przeciwników oraz dodaje swój komentarz, wyjaśniając jak było w rzeczywistości. W tym kontekście interesujące jest też objaśnienie przez Robertsa intencji poszczególnych autorów i samego bohatera książki piszącego w ten, a nie inny sposób. Wynikało to z rozgrywki politycznej i walki o najwyższe stanowiska w kraju.

„Generał Stalina. Życie Gieorgija Żukowa.” to bardzo interesująca biografia, która w wyważony sposób stara się zaprezentować postać najbardziej znanego sowieckiego generała z czasów II wojny światowej. Autor nie narzuca swojej opinii, dlatego każdy czytelnik po lekturze będzie w stanie odpowiedzieć na pytanie, czy Żukow był wielkim dowódcą, czy jednak zadbała o to radziecka propaganda.

Geoffrey Robert
„Generał Stalina. Życie Gieorgija Żukowa”.
Wydawnictwo ZNAK
Kraków 2014
ss. 413.

 

Tags:

Reklama