Newsletter "Stosunków Międzynarodowych"

dostarcza 
Podaj swój adres e-mail:


Bośnia i Hercegowina – 15 lat po Dayton: Przeszłość – teraźniejszość – przyszłość

Autorzy: 
Tomasz Lachowski

Jaka jest Bośnia i Hercegowina w kilkanaście lat po podpisaniu w 1995 r. tzw. Porozumienia z Dayton, kończącego krwawą wojnę na Bałkanach? Czy, jak twierdzą niektórzy, to najdziwniejsze państwo świata, wytwór międzynarodowej dyplomacji, zdołało skutecznie odeprzeć demony przeszłości, dzielące trzy narody zamieszkujące jeden kraj? Odpowiedź na te pytania, a także szereg innych, dotyczących kondycji współczesnej Bośni, przynosi publikacja przygotowana przez Centrum Naukowo-Badawcze UŁ „Bałkany na przełomie XX/XXI w.” „Bośnia i Hercegowina – 15 lat po Dayton: Przeszłość – teraźniejszość – przyszłość”, pod redakcją Pawła Chmielewskiego i Sławomira Lucjana Szczesio.

Książka jest pierwszą pozycją z serii wydawniczej „Bałkany XX/XXI” prowadzonej przez Centrum Naukowo-Badawcze UŁ. Nowemu, bo założonemu w czerwcu 2011 r. Centrum, przyświecała idea utworzenia międzywydziałowego zespołu badawczego, który podejmie trud przeprowadzenia szczegółowej analizy problematyki byłej Jugosławii. Zaproszenie do współpracy przy tworzeniu pierwszej publikacji dwudziestu trzech autorów z różnych polskich ośrodków akademickich, w tym historyków, politologów, specjalistów prawa międzynarodowego i stosunków międzynarodowych, pozwoliło na przygotowanie interesującej publikacji, zresztą jednej z niewielu napisanych po polsku, które odnoszą się do tematyki państw post-jugosłowiańskich. Niezwykle rozbudowana pozycja dotycząca „problemu bośniackiego” potwierdza jak istotny jest w dalszym ciągu kontekst Bałkanów Zachodnich, w tym Bośni, dla społeczności międzynarodowej, a w szczególności Unii Europejskiej.

Publikacja charakteryzuje się wielowątkową, interdyscyplinarną analizą odnoszącą się do czasu wojny z ostatniej dekady minionego stulecia, próby restauracji państwowości Bośni po 1995 r., przy znaczącym udziale społeczności międzynarodowej oraz zarysowania perspektyw dla państwa bośniackiego. Odpowiada temu konstrukcja książki, w której wyróżniono trzy główne części: (I) Wojna i dyplomacja, (II) Piętnaście lat po Dayton. W poszukiwaniu ładu i stabilizacji, (III) Między przeszłością a przyszłością.

Z tego powodu możemy przeczytać zarówno o przebiegu wojny (w tym z perspektywy specjalisty wojskowości), jak i o (nie)udanej implementacji postanowień Porozumienia z Dayton w powojennej scenerii czy też o możliwych implikacjach niestabilnej sytuacji politycznej w BiH dla innych państw regionu, czy samej Bośni.

Z pewnością, wspomniany wcześniej, zabieg zaproszenia uznanych specjalistów (wymienić dla porządku warto choćby – prof. Wiesława Walkiewicza, prof. Pawła Chmielewskiego, prof. Roberta Łosia, prof. Jacka Wojnickiego, czy prof. Piotra Daranowskiego) przyniósł wysoką wartość naukową i wiarygodność poszczególnych tekstów. Całość czyta zatem się dobrze, czemu sprzyja klarowna struktura książki i wielowątkowa narracja. Być może, dla części odbiorców, przyjęta (zbyt?) szeroko formuła tytułu oraz zawartości, stanowić będzie pewną niedogodność, to jednak wydaje się, że merytoryczna ocena publikacja powinna być jednoznacznie wysoka.

Niestety, a z recenzenckiego obowiązku należy na to zwrócić uwagę, autorzy publikacji nie ustrzegli się kilku niedoróbek redakcyjnych oraz – co dość dziwne – rzeczowych, czego przykładem jest użycie sformułowania (co więcej - w tytule jednego z tekstów) „werdykt” zamiast „wyrok” Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Być może jest to wynikiem właśnie owej interdyscyplinarności wywodu, choć niewątpliwie podobna sytuacja nie może się zdarzać na poziomie publikacji naukowej.

Uwagi te nie wpływają jednak na pozytywną ocenę książki „Bośnia i Hercegowina – 15 lat po Dayton: Przeszłość – teraźniejszość – przyszłość”, wypełniającej niszę w zakresie opracowań odnoszących się do problematyki Bałkanów Zachodnich, która zainteresuje nie tylko wąskie grono specjalistów, ale także każdego chcącego dowiedzieć się czegoś więcej o współczesnej Bośni i Hercegowinie.


Tytuł: Bośnia i Hercegowina – 15 lat po Dayton: Przeszłość – teraźniejszość – przyszłość
Autorzy: (praca zbiorowa), red. Paweł Chmielewski, Sławomir Lucjan Szczesio
Wydawnictwo: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego
Miejsce i rok wydania: Łódź 2011
Stron: 490
ISBN: 978-83-7525-598-0

 

Reklama