Newsletter "Stosunków Międzynarodowych"

dostarcza 
Podaj swój adres e-mail:


Bałkany Zachodnie między przeszłością a przyszłością

Autorzy: 
dr Anna Jagiełło-Szostak

Region Bałkanów Zachodnich czyli Chorwacja, Czarnogóra, Macedonia, Serbia, Albania, Bośnia i Hercegowina oraz Kosowo, podlega ciągłym przemianom społecznym, gospodarczym i politycznym. W ostatnim dziesięcioleciu państwa regionu poczyniły ogromne postępy w kwestiach, takich jak: regulowanie stosunków bilateralnych nadszarpniętych przez konflikt w latach dziewięćdziesiątych XX w., uzyskały członkostwo lub aspirują do Unii Europejskiej i NATO. Ponadto, państwa te silnie zwracają uwagę na kwestie poprawy bezpieczeństwa narodowego i międzynarodowego oraz współpracy regionalnej, co znalazło wyraz w spotkaniu wszystkich prezydentów państw Bałkanów Zachodnich w Chorwacji w czerwcu 2013 r.

Jedną z najnowszych pozycji na polskim rynku wydawniczym poruszającym problemy Bałkanów Zachodnich jest publikacja „Bałkany Zachodnie między przeszłością a przyszłością”. Monografia jest już kolejnym zbiorem z serii wydawniczej „Bałkany XX/XXI” prowadzonej przez Centrum Naukowo-Badawcze Uniwersytetu Łódzkiego.
Na prawie sześciuset stronach zamieszczonych zostało 32 artykuły polskich bałkanistów z różnych ośrodków akademickich. Z pośród Autorów wymienić należy chociażby dr. hab. Ewę Bujwid-Kurek, prof. Mirosława Dymarskiego, dr. hab. Lillę Moroz – Grzelak, prof. Irenę Stawowy – Kawkę, dra hab. Wisława Walkiewicza, dra hab. Jacka Wojnickiego, prof. Michała Jerzego Zachariasa, dra hab. Piotra Żurka oraz wielu doktorów i doktorantów.

Recenzowana pozycja posiada charakter interdyscyplinarny, co niewątpliwie wzbogaca jej treści. Książka skonstruowana została na zasadzie problemowej i podzielona jest na dwie części. Pierwsza, dotyczy genezy, przebiegu i konsekwencji rozpadu Jugosławii. Autorzy skupili swoja uwagę na wewnętrznych i zewnętrznych przyczynach rozpadu Jugosławii. Wyróżnili tutaj aspekty ustrojowe, prawne, militarne, odnoszące się do terroryzmu, granic cywilizacyjnych, bezpieczeństwa politycznego Bałkanów Zachodnich, uznania niepodległości nowych państw oraz zagadnień nurtujących społeczność międzynarodową. Ważnym aspektem są także odniesienia do kwestii radzenia sobie samego społeczeństwa w niełatwych warunkach post-konfliktowych czego przejawem stała się np.: Jugonostalgia. Druga część, opisuje różnorodne aspekty państw i narodów bałkańskich między przeszłością a przyszłością. Redaktorzy zebrali artykuły dotyczące bezpośrednio państw Bałkanów Zachodnich. Dotykają one kwestii pamięci historycznej i historii w ogóle (Macedonia, Czarnogóra, BiH), kwestii ustrojowo – prawnych (Serbia), narodowościowych (Macedonia, BiH, Serbia), polityki zagranicznej (Albania), integracji z NATO i UE (Chorwacja, BiH) oraz relacji bilateralnych (Serbia-Czarnogóra, Kosowo-Albania). Poszczególni naukowcy zwrócili także uwagę na przeszkody i wyzwania jakim muszą stawić czoła nowe i młode państwa regionu w najbliższej przyszłości (Czarnogóra, Kosowo) .

W monografii najwięcej tekstów poświęconych zostało aspektom wewnętrznym Bośni i Hercegowiny i jej relacjom z państwami ościenny, co niewątpliwie nawiązuje do poprzedniego projektu Centrum pt. „Bośnia i Hercegowina 15 lat po Dayton”. Kolejnymi państwami, pod względem liczby artykułów są Kosowo, Chorwacja, Serbia, Czarnogóra, Macedonia, Albania i Słowenia. Ostatnie z państw choć nie jest wliczane do grona krajów Bałkanów Zachodnich (według Unii Europejskiej), to jednak pod względem historycznym, politycznym i gospodarczym posiada silne powiązania z wymienionymi krajami.

Należy zwrócić uwagę na brak zagadnień poświeconych kwestiom gospodarczym, co niewątpliwie wzbogacałoby refleksje o Bałkanach. Sami redaktorzy tomu zaznaczyli we wstępie, iż nieobecność tychże treści: „… bez wątpienia ogranicza spectrum dyskursu w tak skomplikowanej materii”. Mimo to, wspomniany niedostatek rekompensują rozważania o regionie Bałkanów Zachodnich, który wciąż jawi się jako kopalnia tematów oraz pytań i hipotez badawczych, na które polscy uczeni starali się wyczerpująco odpowiedzieć.

Wartość książki podnosi także wykorzystanie bogatej literatury (dokumenty, monografie, artykuły naukowe, prasa oraz źródła internetowe) w języku angielskim, albańskim, serbskim, chorwackim oraz macedońskim. Warto też wspomnieć, że dobrym zabiegiem byłoby wyeksponowanie np. na końcu książki, wybranej bibliografii, co pokazałoby różnorodność źródeł użytych przez Autorów.

Projekt „Bałkany Zachodnie między przeszłością a przyszłością” stanowi kolejną na polskim rynku pozycję wartą odnotowania. Niewątpliwie zbiór jest doskonałym źródłem wiedzy dla politologów, socjologów, historyków, dziennikarzy, prawników, studentów i wszystkich zainteresowanych minionymi i współczesnymi dziejami Bałkanów Zachodnich.

P. Chmielewski, S.L. Szczesio (red.), Bałkany Zachodnie między przeszłością a przyszłością, Łódź 2013, ss. 595, ISBN 978-83-7525-969-8.
 

Tags:

Reklama