Newsletter "Stosunków Międzynarodowych"

dostarcza 
Podaj swój adres e-mail:


Łukaszenko. Niedoszły Car Rosji

Autorzy: 
Andrzej Kozłowski

Białoruś to ostatni kraj w Europie, w którym ostał się autorytarny reżim. Na jego czele stoi Aleksandr Łukaszenka, nazwany ostatnim dyktatorem na Starym Kontynencie. Jest to postać barwna, budząca wiele kontrowersji oraz oceniana na różne sposoby Dla jednych jest pogromcą korupcji i kochającym ojcem, dla innych krwawym przywódcą, brutalnie tłumiącym wszystkie antyrządowe wystąpienia.

Książka „Łukaszenka. Niedoszły car Rosji” autorstwa Andrzeja Brzezieckiego i Małgorzaty Nocuń próbuje odpowiedzieć na wiele pytań dotyczących Łukaszenki i współczesnej Białorusi, w tym o cenę jaką za stabilizację płaci białoruskie społeczeństwo, o zagrożenia płynące z Białorusi czy też najważniejsze w obecnych czasach: o możliwość powtórzenia Majdanu na placu Październikowym w Mińsku. Autorzy tej książki są wybitnymi specjalistami, redaktorami Nowej Europy Wschodniej oraz dziennikarzami „Tygodnika Powszechnego” zajmującymi się od dawna Białorusią i wschodem. „Łukaszenka. Niedoszły car Rosji” nie jest ich pierwszą pracą o tematyce białoruskiej. Wcześniej napisali „Białoruś: kartofle i dżinsy” i „Ograbiony naród”.

Książka Brzezieckiego i Nocuń jest w zamyśle biografią Aleksandra Łukaszenki, ale również wiele miejsca poświęcono opisowi historii tego młodego kraju i sytuacji, która panuje tam obecnie. Taki zabieg jest celowy i ma na celu zademonstrowanie wpływu Łukaszenki na praktycznie każdy aspekt życia w kraju. Biografia ma charakter chronologiczny i rozpoczyna się od dzieciństwa dyktatora, przy czym autorzy wyraźnie podkreślają, że trudno o autentyczne źródła odnośnie tego okresu. Później przedstawiają oni kolejne kroki Łukaszenki na drodze do objęcia władzy i w końcu jego rządy.

Należy podkreślić i zaznaczyć jako duży plus, że praca nie koncentruje się tylko na suchym i bezbarwnym przedstawieniu najważniejszych faktów. Autorzy kreślą interesujący obraz białoruskiej historii widziany oczami Łukaszenki. Opisano życie na białoruskiej wsi, wyraźnie akcentując jak ważną rolę odgrywała ona w życiu dyktatora. Ciekawą rzeczą jest również próba scharakteryzowania głównego bohatera i odpowiedzi na pytanie, czy faktycznie jest on chory psychicznie, jak stwierdził lekarz psychiatria Dmitrij Szczygielski. Bardzo ciekawym fragmentem jest kwestia relacji Łukaszenki z przywódcami rosyjskimi: od serdecznych z Borysem Jelcynem, po znacznie gorsze z obecnym prezydentem Rosji. Niezwykle interesujący jest też wątek dotyczący marzeń prezydenta Białorusi, który dążył do objęcia władzy nad federacją Białorusi i Rosji, do czego autorzy nawiązują tytułem książki. Brzeziecki i Nocuń nie ograniczają się tylko do opisu poczynań politycznych dyktatora, ale również starają się scharakteryzować jego życie osobiste, przedstawiając jego związki z kobietami, czy życie rodzinne. Sprawia to, że książka ta nie jest kolejną zwykła biografią, ale barwną opowieścią o bardzo kontrowersyjnej osobie.

Kolejnym plusem książki jest bezstronność autorów. Nie przyjmują oni z góry żadnej z tez, czy to przeciwników dyktatora widzących w nim krwawego potwora, czy jego zwolenników postrzegających Łukaszenkę jako dobrotliwego ojca narodu. Brzeziecki i Nocuń starają się racjonalnie argumentować, skąd takie ekstremalne poglądy się pojawią i czy jest w nich trochę racji. Tam gdzie trzeba podkreślić krwawe działania dyktatora to zostają one przedstawione, ale autorzy zastanawiają się również nad prawdziwym poparciem dla dyktatora w społeczeństwie. Przytaczają również opinie wielu ekspertów, polskich, rosyjskich czy białoruskich, często je sobie przeciwstawiając. Pokazuje to jak różne są oceny procesów zachodzących u wschodniego sąsiada Polski.

Kolejnym atutem jest prosty i przyjemny język, którym operują autorzy. Książka napisana jest w bardzo przystępny sposób i nie sprawia żadnych problemów w lekturze. Również nic nie można zarzucić oprawie graficznej pracy. Na okładce znajduje się białoruski dyktator w wojskowym mundurze, co dobrze oddaje ducha książki. Interesującym dodatkiem są umieszczone w środku zdjęcia oraz chronologia najważniejszych wydarzeń z życia Łukaszenki znajdująca się na jej końcu.

Podsumowując książka Andrzeja Brzezieckiego, Małgorzaty Nocuń „Łukaszenka. Niedoszły car Rosji” to bardzo dobra, godna polecenia pozycja. Idealnie nadaje się dla osób, które dopiero rozpoczynają swoją przygodę z Białorusią. Dla bardziej zaawansowanych i ekspertów w tej dziedzinie, praca nie dostarcza wielu nowych informacji, ale warto się z nią zapoznać.


Andrzej Brzeziecki, Małgorzata Nocuń
„Łukaszenko. Niedoszły Car Rosji"
Wydawnictwo Znak 2014
s. 269.

 

Tags:

Reklama